١٥- لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها لَها ما كَسَبَتْ وَ عَلَيْها مَا اكْتَسَبَتْ.[١] (خداوند، هيچ‌كس را جز به اندازه تواناييش تكليف نمى‌كند، به سود اوست هر خوبى را كه كسب كرده و به زيان اوست هر بدى را كه به دست آورده است.) ١٦- كُلُّ امْرِئٍ بِما كَسَبَ رَهِينٌ.[٢] (هر انسانى در گرو اعمال خويش است.) ١٧- لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَ لِلنِّساءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ.[٣] (مردان را بهره‌اى است از آنچه بدست آورده‌اند و زنان را بهره‌اى است، از آنچه كسب كرده‌اند.) ١٨- ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ.[٤] (فساد در خشكى و دريا پديد آمد، بدانچه مردم به دست خود فراهم آوردند.).

١٩- الْيَوْمَ تُجْزى‌ كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ لا ظُلْمَ الْيَوْمَ.[٥] (در آن روز هركس بدانچه فراهم آورده است، جز داده مى‌شود. در آن روز ستمى نيست.) ٢٠- كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَ كُنْتُمْ أَمْواتاً فَأَحْياكُمْ.[٦] (چگونه به خدا كفر مى‌ورزيد، حال آنكه مردگانى بوديد كه شما را زنده كرد. [اگر خداوند، كفر را در كافر ايجاد كرده بود دليلى براى سرزنش كافران نبود، همان گونه كه بر تندرستى و بيمارى و مرگ و زندگى، سرزنشى نيست.]) ٢١- وَ ما مَنَعَ النَّاسَ أَنْ يُؤْمِنُوا إِذْ جاءَهُمُ الْهُدى‌.[٧] (چه چيز مردم را بازداشت از اينكه ايمان بياورند، آن‌گاه كه آنان را هدايت و راهنمايى آمد؟! [اگر آنكه آنان را از ايمان منع كرده، خداست، معنى اين استفهام انكارى چيست؟)[٨]

[١] بقره، ٢٨٦.

[٢] طور، ٢١.

[٣] نساء، ٣٢.

[٤] روم، ٤١.

[٥] غافر، ١٧.

[٦] بقره، ٢٨.

[٧] اسراء، ٩٤.

[٨] ترجمه آيه در متن، بر طبق نظر نويسنده گرامى است كه آن را استفهام انكارى مى‌داند، ولى ظاهرا آيه براى نفى است و نه استفهام انكارى:

وَ ما مَنَعَ النَّاسَ أَنْ يُؤْمِنُوا إِذْ جاءَهُمُ الْهُدى‌ إِلَّا أَنْ قالُوا أَ بَعَثَ اللَّهُ بَشَراً رَسُولًا.( آنگاه كه براى مردم هدايت و راهنمايى آمد، آنان را از اينكه ايمان بياورند، بازنداشت مگر آنكه گفتند: آيا خداوند بشرى را به عنوان پيامبر برانگيخته است.( مترجم)