آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٦٢ - درس صد و بيست و سوم آيات متشابه سورههاى برائت، يونس و هود
كانُوا لا يَعْقِلُونَ. وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْظُرُ إِلَيْكَ، أَ فَأَنْتَ تَهْدِي الْعُمْيَ وَ لَوْ كانُوا لا يُبْصِرُونَ.- برخى از منكران چون قرائت قرآن كنى به ظاهر گوش كنند ولى به معنى نمىشنوند. آيا تو كران را كه هيچ عقل و ادراكى هم ندارند، توانى (از سخن خدا) چيزى به آنها شنوانيد؟ و برخى از منكران هنگام تلاوت قرآن به چشم ظاهر در تو مىنگرند (ولى به مقام باطن تو پى نمىبرند). آيا تو كوران را كه به باطن هيچ نمىبينند، هدايت توانى كرد؟».
به توضيح ديگر، آيه از آن حكايت مىكند كه گرچه به سخنان تو گوش فرا مىدارند، ولى چيزى از سخن حق درك و ضبط نمىكنند. همچنين همان گونه كه به تو مىنگرند، چيزى از آيات خدا را نمىبينند. چه وقتى مطلبى به دل درك نشود، تنها به چشم و گوش عبرتى، به دست نيايد و اين منافقان، صاحبدل نيستند. زيرا خطاها و گناهان، بين آنان و دلهايشان جدايى افكنده و آنان را از درك كردن بازمىدارد.
١٠٠- آيه ٨٥، سوره يونس: رَبَّنا لا تَجْعَلْنا فِتْنَةً لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ.- (پيروان موسى) گفتند: بارالها ما را دستخوش فتنه قوم ستمكار مگردان».
اينان مىگويند: پروردگارا، خطاهاى ما را اصلاح كن و ما را توفيق بخش كه در پيمودن راه، با حق همراه باشيم تا از راه منحرف نشويم و به گرداب گمراهى نلغزيم و مايه عبرت ستمكاران نباشيم. اين خواست توفيق از خداست كه آنان را بر پرهيز از باطل و مخالفت با هواى نفس، در طول زندگى، تأييد و يارى مىكند.
١٠١- آيه ٨٨، سوره يونس: وَ قالَ مُوسى رَبَّنا إِنَّكَ آتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَ مَلَأَهُ زِينَةً وَ أَمْوالًا فِي الْحَياةِ الدُّنْيا. رَبَّنا لِيُضِلُّوا عَنْ سَبِيلِكَ ...- و موسى گفت: پروردگار ما، تو فرعون و گروه او را در زندگى دنيا زينت و اموال دادهاى، تا مردم را از راه تو گمراه كنند ...».
«لام» در «ليضلّوا» براى نتيجه و غايت نيست، تا گفته شود كه خدا اين اموال را براى گمراه كردن مردم در دسترس آنان گذارده است، بلكه لام نهايت و عاقبت است. همان گونه كه در آيه ٨ سوره قصص آمده است فَالْتَقَطَهُ آلُ فِرْعَوْنَ لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوًّا وَ حَزَناً. (اهل بيت فرعون (آسيه) موسى را (كه طفل و در صندوق بود) از دريا برگرفتند تا سرانجام دشمن و مايه اندوه آنان باشد».