آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٦٥٨ - ١١ - پيامبر اسلام(ص)

(اى پيامبر) چشم از اين متاع ناقابل دنيوى- كه براى امتحان به طايفه‌اى از مردم كافر داديم- بپوش و بر اينان اندوه مخور و اهل ايمان را زير بال و پر علم و حكمت خود گير و با كمال حسن خلق بپروران.

افزون بر اينكه برتر شمردن فرد ثروتمند نسبت به فرد فقير تنها بدان سبب- كه فرد ثروتمند، صاحب مقام و فرد فقير، خوار و حقير است- از نظر خرد، زشت و قبيح است. به ويژه آنكه اگر فرد ثروتمند، انسان جاهلى باشد و فرد فقير صاحب كمال. اين مطلب چيزى است كه در نظر هر آدمى بدون نياز به هيچ نهى و امرى داراى قبح ذاتى است.[١] ٧- وَ وَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدى‌.[٢] اى پيامبر! آيا خدا تو را گمراه نيافت، سپس هدايتت نمود؟

اين آيه و مانند آن كه در قرآن بسيار است، نمايانگر منحصر بودن هدايت و راهنمايى به خداى عزّ و جلّ است، زيرا هدايتى نيست مگر هدايت او: الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدانا لِهذا وَ ما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا اللَّهُ.[٣] (سپاس خدايى راست كه ما را به اين مقام راه نمود و اگر هدايت الهى نبود ما خود به اين مقام راه نمى‌يافتيم.) هركس كه در جهان هستى راه يافته است، راهنمايى او از سوى خداى متعال و ناشى از فضل اوست، چه پيامبران و چه طبقات پائين‌تر از آنان. هدايت ذاتى وجود ندارد مگر در خداى متعال:

إِنِّي ذاهِبٌ إِلى‌ رَبِّي سَيَهْدِينِ.[٤] (ابراهيم پس از نجات از ظلم نمروديان به قومش) گفت: من با كمال اخلاص به سوى خدا مى‌روم كه البته هدايتم خواهد فرمود.

الَّذِي فَطَرَنِي فَإِنَّهُ سَيَهْدِينِ.[٥] آن خدايى كه مرا آفريده، مرا هدايت خواهد كرد.

[١] تفسير الميزان، ج ٢٠، ص ٣٠٨- ٣٠٩

[٢] ضحى، ٧.

[٣] اعراف، ٤٣.

[٤] صافات، ٩٩.

[٥] زخرف، ٢٧.