آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٦٦٠ - ١١ - پيامبر اسلام(ص)

(به قلوب خلق) و نزديك است.) اين است معنى گمراهى او و نياز ذاتى وى به راهنمايى پروردگارش كه اگر راهنمايى خدا نبود، او از گمراهان به شمار مى‌آمد. آغاز سوره يوسف نمايانگر همين معنا است كه مى‌گويد:

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ أَحْسَنَ الْقَصَصِ، بِما أَوْحَيْنا إِلَيْكَ هذَا الْقُرْآنَ وَ إِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الْغافِلِينَ.[١] ما بهترين داستانها را براى تو بيان مى‌كنيم، بدان گونه كه اين قرآن را به تو وحى كرد و گرچه پيش از آن از ناآگاهان بودى.

اين غفلت و ناآگاهى از آنجاست كه دانش و علم پيامبر (ص) از فيض قدسى خداى متعال يارى مى‌گيرد، و هر چه مى‌داند همان است كه خدا به او آموخته است.

غفلت در اين آيه، همان «ضلال» و «گمراهى» در ديگر آيات است و عبارت از عدم شناخت ذاتى هر چيز است.

٨- إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً. لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ، وَ يُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ يَهْدِيَكَ صِراطاً مُسْتَقِيماً.[٢] (اى رسول ما) ما ترا به فتح آشكارى در عالم پيروز مى‌گردانيم. تا از گناه گذشته و آينده تو درگذريم، و نعمت خود را بر تو به حد كمال رسانيم و ترا به راه راست هدايت كنيم.

پرسش: گناه مورد اشاره اين آيه كدام است؟

پاسخ: هر مصلح اجتماعى كه به اصلاح جامعه بپردازد و به رويارويى با آداب و سنن ناشايست پذيرفته‌شده آن جامعه برخيزد، خود را در معرض سرزنش و بدگويى آن مردم قرار مى‌دهد و آن قوم كوشش‌ها و فعاليتهاى او را خطايى بزرگ مى‌بينند كه با دستگاه و تشكيلات آن جامعه ناسازگار است، تشكيلاتى كه ميراث آن جامعه است و موجوديت خود را در طى قرون بدان وابسته مى‌دانند، تا آنجا كه بر اين پندارند كه‌

[١] يوسف، ٣.

[٢] فتح، ١- ٢.