(اى رسول گرامى) آيا ترا شرح صدر عطا نكرديم؟. و بار سنگين (گناه) را از تو دور داشتيم. در صورتى كه آن بار سنگين ممكن بود پشت ترا گران دارد. و نام نيكوى ترا در عالم بلند كرديم. پس (بدانكه به لطف خدا) با هر سختى البته آسانى است. و با هر سختى البته آسانى است.

پرسش: و زرى كه خداى متعال از پيامبرش برگرفته است كدام است؟

پاسخ: «وزر» بر وزن «حبر» در اصل به معنى بار سنگين و جمع آن «اوزار» است.

اين واژه در سخن خداى متعال نيز به همين معنى به كار رفته است: وَ لكِنَّا حُمِّلْنا أَوْزاراً مِنْ زِينَةِ الْقَوْمِ.[١] (و ليكن بارهاى سنگين از زيور آلات قوم بر دوش ما نهاده بودند.) اين واژه از روى استعاره به معنى گناه به كار رفته است، زيرا گناه، بارى سنگين است كه پشت آدمى را مى‌شكند.[٢] ولى مقصود از «وزر» در اين آيه، سنگينى بار تفسير است.

رسالت و دشواريهاى آن است كه پيامبر (ص) از انجام اين رسالت به سبب سختيها و دشواريهاى آن- به ويژه در محيطى آلوده به عصبيت و اختلاف- بيم داشت. ولى خداى متعال او را در انجام رسالت خود به آسانى توفيق داد. همان گونه كه وى را سعه‌صدر و بردبارى بخشيد كه بعيد نبوده است بر اثر شرايط ناگوارى كه بين او و قومش رخ داده بود، به كم‌حوصلگى دچار آيد و آيات مورد گفتگو، نمايانگر همين معنى است كه خداى متعال مى‌گويد: «آيا سينه تو را براى اين دعوت گشاده نگردانيديم؟ و امور رسالت را بر تو آسان ننموديم؟ و سنگينى بار رسالت را- كه پشت تو را درهم مى‌شكست- از دوش تو برنگرفتيم و آن را بر تو سبك و آسان نكرديم؟

اين نكات، تفسير آيات است و بقيه آيات سوره، دليل روشن بر درستى اين‌ فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ.[٣] پس شكيبايى پيشه كن كه نويد خدا حق است و براى گناهت آمرزش بخواه.

فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ.[٤]

[١] طه، ٨٧.

[٢] ابن فارسى، معجم مقاييس اللغة، ج ٦، ص ١٠٨.

[٣] غافر، ٥٥.

[٤] محمد، ١٩.