آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٤٥ - درس صد و سى و سوم احباط، تكفير و موازنه

٣- آمرزش و غفران ويژه توبه‌كنندگان است، يا آنكه عموميت دارد؟

«معتزليان» بر اين باورند: «آمرزش، ويژه كسانى است كه در حال استغفار و توبه و پشيمانى از گناه، مرگ آنان فرارسد.» ولى نصّ كتاب و سنت صراحت دارد كه آمرزش، هر كسى را در بر مى‌گيرد كه با ايمان از دنيا برود. اگر در حال توبه، جهان را بدرود گويد. همانند شخصى بى‌گناه، مشمول آمرزش خداوند است وگرنه به اراده خداى متعال است كه او را به اندازه شايستگى او عذاب كند. سپس او را مشمول آمرزش خود قرار دهد، يا اينكه او را از روى تفضّل بدون عذاب بيامرزد. بسيارى از عبادات واجب و كارهاى شايسته است كه پاك‌كننده گناهان حتى گناهان كبيره‌اند. افزون بر گناهان صغيره كه اصولا به شرط پرهيز از گناهان كبيره آمرزيده است.[١] آيات ١١٤ و ١١٥ سوره هود از محو گناه به وسيله كارهاى نيك، سخن مى‌گويد:

وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ، إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ ذلِكَ ذِكْرى‌ لِلذَّاكِرِينَ وَ اصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ.

و نماز را در دو طرف (اول و آخر) روز بپاداريد و نيز در ساعت تاريكى شب كه البته خوبى و نيكوكاريهاى شما زشتى كارهايتان را نابود مى‌سازد، اين، يادآورى براى اهل ذكر است.

پيامبر (ص) نيز نمازهاى پنج‌گانه زير را به رودخانه آبى تشبيه كرده است كه در آستانه خانه باشد و صاحبخانه هر روز پنج بار در آن رود، خود را بشويد و حضرت افزوده است: «آيا در تن چنين كسى چركى بر جاى خواهد ماند؟!» امام باقر (ع) در همين باره مى‌گويد: «نماز در مثل، همانند رودخانه روانى است كه هر آنكه نمازى بخواند، حائلى بين خود و گناه ايجاد مى‌كند».[٢] هم او گفته است: «آنگاه كه آدمى كار ناشايستى انجام دهد، فرشته موكل‌

[١] ر. ك: بحار الانوار، ج ٨، ص ٣٥١. باب ٢٧ از كتاب العدل و المعاد.

[٢] وسائل الشيعة، ج ٣، ص ٧، باب ٢.