وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ وى مى‌افزايد كه آيه مورد بحث (و اعلموا ان اللّه يحول بين المرء و قلبه) به همين حقيقت اشاره دارد، و از آنجا كه خداى متعال مالك حقيقى كلّ اشياء و از جمله انسان است- و در واقع مالكى جز او نيست- او از خود انسان و قواى نفسانى او به انسان نزديكتر است، زيرا اوست كه اين همه را به انسان بخشيده است، پس او حائل و واسطه بين انسان و قواى اوست. اگر بخواهد، انسان را به آنها مسلط و اگر بخواهد وى را از آنها محروم مى‌كند و بدين جهت در دنباله آيه مى‌گويد: وَ أَنَّهُ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ‌ زيرا سلطه و قدرت واقعى تنها از آن خداست كه شريكى ندارد و بى‌شك در آن روز تجلّى مى‌كند و در پيشگاه او تمام سلطه‌ها و قدرتهاى ظاهرى از بين مى‌رود: لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ.[١]- در آن روز فرمانروائى براى كيست؟ براى خداى يكتاى قهار.» يَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئاً وَ الْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ‌.[٢]- روزى كه كسى براى كس ديگرى داراى قدرتى نيست و در آن روز حكم و فرمان از آن خداست».

بنابراين، گويى كه خداى متعال مى‌گويد: بدانيد كه در واقع، خدا مالك دلهاى شماست و او از هر چيزى، به شما نزديك‌تر است و به زودى به سوى او برانگيخته مى‌شويد و حقيقت ملك و قدرت فراگير او براى شما آشكار مى‌شود و در هيچ‌چيز بى‌نياز از او نيستيد. بنابراين هيچ دليلى، براى عذر و بهانه‌اى در ترك دعوت الهى و عدم اجابت خدا و پيامبرش وجود ندارد، آنگاه كه شما را به آنچه مايه زندگى شماست دعوت مى‌كند، زيرا خداى متعال از قلب شما به شما نزديكتر است، قلبى كه در حالت خلوص و واقع خود- به خداى يگانه‌اى كه شريك ندارد- گواهى مى‌دهد و اگر در چيزى ترديد دارد بى‌گمان در فطرت و آفرينش خود، نسبت به خداى يگانه‌اى كه پروردگار همه چيز است، ترديد نخواهد داشت و در شناخت اين حقيقت و تشخيص كلمه حق، هرگز گمراه نمى‌گردد.

بنابراين، آنگاه كه داعى حق، آدمى را به پذيرش كلمه حقّ دعوت مى‌كند،

[١] مؤمن، ١٦.

[٢] انفطار، ١٩.