شرح الهيات شفاء - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٦ - توضيحى فزونتر درباره كيفيات محسوسه

حسّ قابل درك نيستند. زيرا، اين اجزاء كه جدا مى‌‌شوند كوچكتر از آن هستند كه حسّ آنها را دريابد. بنابراين، دو عامل در ناتوانى حسّ از دريافت آنها نقش دارد: الف ـ مفارقت، محسوس نيست. ب ـ اجزاء هم به طور تدريجى، ذرّه ذرّه از جسم جدا مى‌‌شوند.

در نتيجه، اين استدلال بر عرضيت كيفيّات، براى منكران، قانع كننده نخواهد بود.

توضيحى فزونتر درباره كيفيات محسوسه

شمايى از مباحث اين فصل

در اين فصل، درباره كيفيات محسوسه بحث مى‌‌شود. گرچه تفصيل مباحث در اينجا مطرح نمى‌‌شود و به جايگاه اصلى‌‌اش يعنى منطق، بحث قاطيغورياس، وا‌‌نهاده مى‌‌گردد؛ امّا، درباره ماهيّت آنها در اينجا گفتگو مى‌‌شود.

همانگونه كه در منطق نيز بيان شده است، كيفيات داراى چهار قسم مى‌‌باشند: ١‌‌-كيف محسوس؛ ٢-‌‌كيف نفسانى؛ ٣‌‌-كيف استعدادى؛ ٤-‌‌كيف مختص به كميّات.

امّا، كيف نفسانى را شيخ در كتاب نفس، در طبيعيات مطرح كرده است. همچنين احوال و كيفيات نفس را در آنجا به بحث گذاشته است. از اين‌رو، در اين فصل درباره كيف نفسانى، سخنى نمى‌‌گويد. نيز درباره كيفيّات مختصّ به كميات هم در فصل بعد بحث خواهد كرد. در نتيجه در اين فصل به دو قسم باقى‌‌مانده يعنى كيف محسوس و كيف استعدادى مى‌‌پردازد. امّا، عمده مباحث اين فصل درباره كيف محسوس است. و كيف استعدادى در پايان فصل، مورد اشاره واقع مى‌‌شود.