تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٦٢١ - مرحلهء اول عادت استعداد پذيرش

مرحلهء چهارم عادت : حصول پذيرش
تقسيم عادت به اقسام گوناگون
مثلًا بعضى از افراد كافى است كه سه يا چهار مرتبه سيگار بكشند و با اين عدد ناچيز به سيگار معتاد شوند ، چنان كه افرادى هم وجود دارند كه با كشيدن صدها بار سيگار عادت به آن نمى كنند .
خلاصه هم با نظر به اختلاف مواد اعتياد و هم با نظر به اختلاف خود انسانها هيچ كميت ثابتى براى حصول اعتياد نمى توان نشان داد .
مرحلهء چهارم عادت : حصول پذيرش در اين مرحله درون انسانى ( مغز يا ذهن يا سطح طبيعى حيات ) براى عبور و ورود مادهء اعتياد جاى باز مى كند ، ( البته جملهء جاى باز كردن تشبيهى بيش نيست ) در اين موقع كيفيت پذيرش رو به افزايش مى رود و آن چه كه در مراحل اوليه به عنوان يك شىاى بىطرف يا مضر جلوه مى كرد خود را ضرورى نشان مى دهد ، ميل به اين مورد ضرورت تا آن جا تقويت مى شود كه گويى براى آدم معتاد ( طبيعت ثانوى ) ايجاد كرده است .
اين مراحل چهارگانه در هر گونه عادتها مشاهده مى شود و براى خواص هر يك از اين مراحل مسايل گوناگونى را مى توان در نظر گرفت كه فعلًا ما در صدد بررسى آنها نيستيم .
تقسيم عادت به اقسام گوناگون عادت را مى توان به حسب انگيزه ها و موضوع پذيرندهء عادت ( بيولوژى ، فيزيولوژى ، پسيكولوژى . . . ) و استقلال ( من ) در مقابل عادت يا باخته شدن آن و همچنين از نظر منفى يا مثبت بودن و با ارزش بودن موضوع به اقسام گوناگون تقسيم كرد ، بحث و بررسى در باره اين اقسام از موضوع مربوط به بحث ما بيرون است ، تنها براى نشان دادن اجمالى پديده هاى بارز عادت به عبارت ذيل از پل فولكيه كه تا حدودى جامعترين عبارات در بارهء خواص عادت مى باشد ، قناعت ورزيده ، سپس به مسئلهء مربوط