تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٨٦ - كالبد جسمانى توانايى تحمل فعاليتهاى الهى روح را ندارد

ساعت كوك مى شود و ثانيه ها و دقايق و ساعتها را نشان مى دهد ، اما هرگز قدرت ندارد كه در بارهء زمان انديشهء مثمرى نموده در مقابل ساير دانشمندان و فلاسفه ى در بارهء زمان نظريهء جديدى ارائه نمايد .
نوار و مغز الكترونيكى نه شادى دارند و نه اندوه ، نه ركود مى فهمند و نه جريان ، نه اراده دارند و نه تصميم ، نه احساس نيرو مى كنند و نه احساس خستگى ، چرا ؟ زيرا - آن متحركها را ما به راه انداخته‌ايم . به همين جهت است كه دانش سبرنتيك مانند ساير دانشها انسان را بايستى منهاى سازندگى و اراده و اختيار مطرح كند .

گر به دل در تافتى گفت لبش ذره ذره گشته بودى قالبش
كالبد جسمانى توانايى تحمل فعاليتهاى الهى روح را ندارد اگر در اين مسئله كمى دقت كنيم كه آن چه در ضمير ناخود آگاه انسان وجود دارد بخواهد همهء آنها به ضمير خود آگاه انسانى سرازير گردد ، اين ضمير خود آگاه به جهت محدوديت افق و ظرفيتى كه دارد متلاشى گشته و بدون ترديد شخصيت انسانى را نابود خواهد كرد ، اين مطلب براى ما قابل تصور خواهد بود كه اگر توجهات الهى كه گاهگاهى براى راد مردان دست مى دهد دوام پيدا كند يا كمى عميق تر باشد ، كالبد انسانى تحمل خود را از دست خواهد داد .
اگر اين نسبت را كه ميان خود آگاه و ناخود آگاه وجود دارد در بارهء توجه الهى و تمام شخصيت انسانى منظور بداريم به اين معنى كه بگوييم : نسبت توجه الهى همان نسبت موجودىهاى ناخود آگاه است به قلمرو خود آگاه ، اين مسئله روشن خواهد شد كه يك توجه دقيق و دريافت واقعى مقام ربوبى ، كالبد جسمانى را كه از پديده هاى محدود طبيعت تشكيل مى گردد درهم خواهد ريخت .