تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤١٣ - ٢ - ولايت تكوينى تعيينى

اما به ثمر رسانيدن اين سرمايه كاملًا به اختيار آنها مى باشد . آنان از اين جهت كه داراى سرمايهء كلانى از شخصيت هستند به ساير مردم برترى اختيارى ندارند ، بلكه با به كار انداختن آن سرمايه در اين زندگانى مى توانند مقام والاى شخصيت را حيازت كنند .
چنان كه در بعضى از نيايشها مى خوانيم كه چون خداوند مى دانست كه پيشوايان راه توحيد ( ائمه عليهم السلام ) در اين دنيا مطابق دستورات او عمل كرده و از مزخرفات و هوى و هوسهاى حيوانى بر كنار خواهند بود و با اختيار كامل در پيش برد شخصيت خود خواهند كوشيد ، لذا آنها را با نشانهء معصومى آفريد .
خلاصه با نظر به منابع معتبر اسلامى و با نظر به تاييد عقلى ولايت تكوينى تعيينى در ميان بندگان خدا وجود داشته و براى همه كس اين قسم از ولايت امكان پذير نيست .
اما با ولايت تكوينى وجودى ، انسان مى تواند به عالىترين مقام ولايت رسيده و يكى از اولياء الله مقرب درگاه خداوند بوده باشد .
حتى بنا به بعضى از روايات كه در گذشته نقل كرديم ممكن است بعضى از اولياء الله مورد غبطهء بعضى از پيامبران رسمى بوده باشد . در آن روايت كه پيش از اين نقل كرديم چنين آمده است كه : « براى خداوند بندگانى وجود دارد كه پيامبران بر آنها غبطه مى خورند » .
خلاصه منصب نبوت و امامت تعيينى بوده و از قسم ولايت تكوينى وجودى نمى باشد علت روشنى كه به اين مسئله مى توان بيان كرد اين است كه : اگر ولايت انبياء و جانشينان آنان تعيينى نبود و اين دو منصب از مقولهء پديده هاى عمومى بود كه براى هر كس وصول به آن مقام امكان پذير بود :
اولًا - خاتميت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مورد اشكال قرار مى گرفت .
ثانياً - هر كسى كه به مقام تقرب مى رسيد مى توانست ادعاى پيامبرى يا امامت داشته باشد ، با اين كه مى بينيم در ميان پيامبران عظام دوره هاى طولانى فاصله مى افتاد و بدون ترديد نمى توان گفت همهء مردم آن دورانها زشت و تبه كار بوده و هيچ كس گرايش حقيقى