تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٠٩ - ولايت تكوينى از ارتباط ولى با خدا ناشى مى شود

در دو عالم غيب و ظاهر اوست دوست دوستى ديگران بر بوى اوست دوستى اصل بايد كرد و بس فرع را بهر چه دارد دوست كس اصل دارى فرع گو هرگز مباش تن بمان و جان بگير اى خواجه تاش [١]
ابو جعفر محمد بن جعفر طبرى در تفسير آيهء مزبوره مى گويد :
« خداوند مى فرمايد : پيامبر به مؤمنين از خودشان سزاوارتر است ، هر چه بخواهد در بارهء آنها حكم كند جايز است . . . » سپس از ابو هريره نقل مى كند كه مى گويد : « پيغمبر فرموده است هيچ مؤمنى نيست مگر اين كه من سزاوارترين مردم باو هستم خواه در دنيا و خواه در آخرت . » [٢] شبيه به همين معنا را مفسر و محقق بزرگ طبرسى مى گويد :
« يعنى پيامبر از خود انسان به انسان سزاوارتر است . » [٣] خلاصه آيهء مزبور از مفسرين ولايت تكوينى را اثبات مى كند و اين اثبات از نظر عموميتى است كه در آيهء مزبور وجود دارد بدين معنا كه آيه هم اولويت حكم و راهنمايى تشريعى را بيان مى كند و هم اولويت تكوينى را مخصوصا با نظر به مورد آيه كه در بارهء ولايت تكوينى است .
ولايت تكوينى از ارتباط ولى با خدا ناشى مى شود اين اصل كه افرادى از انسانها حايز مقام ولايت هستند ، ناشى از تقرب ولى به خدا است كه ديگران ندارند ، براى تحقيق بيشتر در بارهء ولايت تكوينى و اين كه عالىترين مقامى است كه به يك فرد داده مى شود ، مى توانيم مسئلهء آفرينش » خليفه الله « را در روى زمين هم مورد بررسى قرار بدهيم ، زيرا ، موضوع خليفه الله به عنوان يك حقيقت تكوينى

[١] روح البيان ، ج ١٢٨ تفسير آيهء ٦ . .
[٢] جامع البيان عن تعريف آى القرآن ، ابو جعفر محمد بن جرير طبرى ، ج ٢١ ر ص ١٢٢ ، تفسير آيه ٦ از سوره احزاب . .
[٣] مجمع البيان ، طبرسى ، ج ٨ ، ص ٣٣٨ ، تفسير آيه ٦ از سوره احزاب . .