تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٢١ - تفسير ابيات

پيامبر در ميان مردم است كه مى تواند آنان را نمونه هاى اسلامى بسازد و همچنين در امتداد تاريخ اسلام مشاهده كرده‌ايم كه دفاع كنندگان جدى اسلام اغلب سادات و مخصوصاً از آل ابى طالب بوده‌اند ، تا آن جا كه كتابهايى در اين باره نوشته شده است مانند : ( مقاتل الطالبيين و غير ذلك ) .
اين اختصاص در قسمى از بودجه همواره سادات را براى دفاع از سالم آماده ساخته است بدون اين كه كوچكترين مزيتى از نظر انسانى و تفوقى به آنها ايجاد كند . پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله فرموده است :
« خلق الله الجنة لمن اطاعه و لو كان عبدا حبشيا و خلق الله النار لمن عصاه و لو كان سيدا قرشيا » .
( خداوند بهشت را براى كسى كه او را اطاعت كند آفريده است و لو برده حبشى باشد و آتش را براى كسى كه او را معصيت كند آفريده است ، اگر چه سيد فرشى بوده باشد ) .
پس مسئله اختصاص قسمتى از خمس مى تواند يك جنبه روانى داشته باشد كه آن هم از نظر وراثت و هم از نظر ايده ئولوژى آماده دفاع از اسلام و خود نمونه تمام عيار يك مرد مسلمان باشند .
تفسير ابيات داستانى را براى تو مى گويم و مقصودم تهديد از عواقب تقليد كورانه است ، اين داستان را گوش كن . مردى صوفى از راه دور به خانقاهى روى آورد و خر خود را به طويله برده به آخور بست .
خود او به آن حيوان علف و آب داد و مانند آن صوفى نبود كه در داستان پيش گفتم كه خر خود را به خدمتكار سپرد و آن حيوان تا صبح گرسنه و تشنه در تاريك شب به خاك افتاد بود . او اگر چه با توجه به امكان سهو و اشتباه احتياطها كرد ، اما در مقابل قضا و سر پيجه آن ، احتياط چه سودى مى تواند داشته باشد ؟ در آن خانقاه صوفيانى همه گرسنه و آسمان جل و فقير بودند . آنان با همان فقر و بىنوايى دست به گريبان بودند كه انسان را به فكر نابود كننده نزديك مى سازد .