تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣٩٦ - ملامت كردن مردمان شخصى را كه مادر را به تهمت بكشت ؟

آيه
روايت
به اتلاق را ريشه كن كنيد و الا تمام زندگانى شما در راه كشتن پشه هاى مالاريا مستهلك خواهد گشت


((٨٤١)) تا نگردد نيكويى ما بدى اين كه گفتم هم نبد جز بىخودى
((٨٤٢)) پاى كژ را كفش كژ بهتر بود مر گدا را دستگه بر در بود
آيه « وَما ظَلَمُونا وَلكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ . » ٢ : ٥٧ (١) ( آنان به ما ظلم نكردند بلكه به خويشتن ستم روا داشتند . ) روايت « عن النَّبىّ صلى الله عليه و آله ان اكمل المؤمنين ايمانا احسنهم خلقا . » (٢) ( كاملترين مردم از نظر ايمان كسى است كه اخلاق او نيكوتر بوده باشد . )

((٧٨٣)) پس بكش آن را كه بهر آن دنى هر دمى قصد عزيزى مى كنى
به اتلاق را ريشه كن كنيد و الا تمام زندگانى شما در راه كشتن پشه هاى مالاريا مستهلك خواهد گشت در ايجاد هر معلولى سه حقيقت نقش اساسى دارد :
اول - عامل مقتضى .
دوم - عامل شرايط .
سوم - منتفى شدن مانع .
البته ممكن است سه حقيقت را با اصطلاحات ديگر نيز بيان نمود ، ولى مقصود روشن است به توضيح اين كه :
هنگامى كه آتشى ايجاد مى گردد در حقيقت ماده‌اى براى سوزاندن وجود دارد

(١) سوره البقرة ، آيهء ٥٧ . .
(٢) سفينة البحار ، ج ١ ص ٤١٠ . .