تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٤١ - روايت

« يُخادِعُونَ الله وَاَلَّذِينَ آمَنُوا وَما يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَما يَشْعُرُونَ . » ٢ : ٩ [١] ( آنان با خدا و مردم با ايمان از در خدعه و مكر وارد مى شوند ، آنان فريب نمى دهند مگر خودشان را در حالى كه درك ندارند و نمى فهمند [ كه اين فريب دادن نيست ، بلكه فريب خوردن است ] . ) « وَاَلسَّماءِ ذاتِ اَلْحُبُكِ إِنَّكُمْ لَفِي قَوْلٍ مُخْتَلِفٍ . » ٥١ : ٧ - ٨ [٢] ( سوگند به آسمانى كه داراى نوسانها است ، شما در بارهء يك قول اختلاف مى ورزيد ) .
« و لا تحسبن الذين قتلوا فى سبيل الله امواتا بل احياء عند ربهم يرزقون . » [٣] ( گمان مبر آنان كه در راه خدا كشته شده‌اند ، [ مرگ آنها را نابود كرده است ] مردگان هستند ، بلكه آنان زندگان هستند و در نزد پروردگارشان [ از نعمتهاى الهى ] برخوردارند . ) روايت « الارواح جنود مجندة ما تعارف منها ائتلف ، و ما تناكر منها اختلف . » [٤] ( ارواح انسانى لشكريان بسيج شده‌اى هستند ، آن چه كه از آن ارواح با يكديگر

[١] سوره البقرة ، آيهء ٩ . .
[٢] سوره ذاريات ، آيهء ٧ و ٨ . .
[٣] الحبك - موجهاى ظريفى كه در آب ايجاد مى گردد . بيت ذيل ملاحظه شود : إذا علتها الصبا ابدت لها حبكا * مثل الجواشن مصقولا حواشيها لا يبلغ السمك المحصور غايتها * لبعد ما بين قاصيها و دانيها ( هنگامى كه باد صبا به روى آن استخر بلند شود ( بوزد ) نوساناتى در آن ايجاد مى گردد ، مانند زره هاى آهنين كه حواشى آنها را صيقلى نمايند . ( گسترش و عمق اين استخر آن چنان زياد است كه ) ماهى كه از سرعت حركت به تنگى نفس افتاده است نمى تواند انتها و ابتداى آن را در نوردد . ) .
[٤] شهاب الاخبار - نقل از سفينة البحار ، ج ١ ص ٥٣٧ . .