تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٤٧١ - آيا فرستادن پيامبران براى خدا واجب است يا مربوط به فضل و احسان او است ؟
ابديت وارد شده و به پيشگاه الهى عرضه شود ، يك شرط لازم و كافى دارد و آن اين است كه آن عمل آگاهانه و وابسته به خدا انجام بگيرد . هنگامى كه جان آدمى منشا صدور كار مى گردد ، در حقيقت مانند اين است كه آن كار به وسيلهء شعاع نور الهى صورت گرفته است و براى شعاع نور الهى فنايى وجود ندارد .
((٩٠٦)) آن خدايى كه فرستاد انبيا نى به حاجت بل به فضل كبريا
آيا فرستادن پيامبران براى خدا واجب است يا مربوط به فضل و احسان او است ؟
اين مسئله كه آيا فرستادن پيامبران و ساير حجتها براى ارشاد مردم به خدا واجب است يا واجب نيست - مورد بحث عميق ميان متكلمين فرق مختلفهء اسلام قرار گرفته است .
گروهى لزوم فرستادن پيامبران را به عدالت خداوندى مستند ساختهاند و گروهى ديگر مى گويند : مربوط به قاعدهء لطف است و چنان كه عدالت براى خداوند لازم است لطف نيز براى او واجب است .
گروه ديگر كه پيروان اشاعره مى باشند ، مى گويند : نه عدالت به آن معنا كه براى ما مطرح است بر خدا لازم است و نه لطف ، بلكه خداوند به هر كارى كه انجام مى دهد خود توانا و اختيار در دست خود او مى باشد .
براى توضيح مشروح اين مسئله مجبوريم سه قاعدهء عدل و لطف و اصلح را توضيح و از نظر فرق مختلف مسلمين مورد بررسى قرار بدهيم و اين نكته را قبلًا متذكر مى شويم كه مباحث مربوط به سه قاعده كه در اين جا مطرح مى كنيم تقريباً با روش