آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٥٨ - درس صد و سى و چهارم فرضيه احباط در چند مرحله

سوره نساء است كه مى‌گويد:

إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ مِثْقالَ ذَرَّةٍ وَ إِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضاعِفْها وَ يُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْراً عَظِيماً.

خدا مقدار ذرّه‌اى به كسى ستم نكند، و هر عمل نيكى را زياد گرداند و (به نيكان) از جانب خود مزدى بزرگ عطا كند».

افزون بر اين، خرد آدمى، در نگاه نخست، نابودى اجر كارهاى شايسته را به وسيله كار ناشايسته بعدى، ستم مى‌بيند و خدا- كه نسبت به كارهاى شايسته آدميان اگر چه به سنگينى ريزه‌اى، ستم نكند- چگونه نسبت به كارهاى شايسته بزرگ افراد، ستم روا دارد؟ چنين ستمى از ساحت قدس او به دور است، بلكه به مقتضاى فضل و لطف خود به بندگانش، بر پاداش نيك آنان مى‌افزايد، اعم از آنكه كارهاى نيك بندگانش پيش از كارى ناشايست انجام گيرد و يا پس از آن. مطلق بودن آيه مذكور و مقيد نبودن آن، اين موضوع را به روشنى نشان مى‌دهد.

چهارم- اين مطلب، با قانون تعادل بين كيفر و گناه، ناسازگار است. آيات نمايانگر آن است كه خداى حكيم، هر كردار بدى را به مانند آن و در حدّ آن، كيفر مى‌دهد:

وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلا يُجْزى‌ إِلَّا مِثْلَها وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ.[١] آنان كه بدى كنند، جز به همانند آن كيفر داده نشوند و اين افراد مورد ستم قرار نگيرند.

وَ الَّذِينَ كَسَبُوا السَّيِّئاتِ جَزاءُ سَيِّئَةٍ بِمِثْلِها.[٢] و آنان كه بديها كسب كرده‌اند، كيفر هر بدى همانند آن است.» مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلا يُجْزى‌ إِلَّا مِثْلَها.[٣] آنكه بدى كند، جز به مثل آن، كيفر داده نشود.» وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها.[٤]

[١] انعام، ١٦٠.

[٢] يونس، ٢٧.

[٣] غافر، ٤٠.

[٤] شورى، ٤٠.