آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٨١ - درس صد و بيست و چهارم آيات متشابه سورههاى يوسف، رعد، ابراهيم، حجر و نحل

يعنى از آنان كسى بود كه دعوت حقّ را پذيرفت، پس خدا او را به راه سلامت هدايت كرد و از آنان كسى بود كه دعوت حق را نپذيرفت و از پذيرفتن حق روى بگرداند، پس خداى متعال او را خوار كرد و در تيرگيهاى بيابان گمراهى سرگردان نمود و بر اثر آن، گمراهى در دل او جاى گرفت و كور و كر شد و چيزى را درك نكرد و نينديشيد.

١٣٦- آيه ٣٧، سوره نحل: إِنْ تَحْرِصْ عَلى‌ هُداهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي مَنْ يُضِلُ‌.- اى رسول ما! تو اگر چه بسيار حريص و مشتاق هدايت خلق هستى (ولى بدان) كه خدا گمراهان را هدايت نمى‌كند».

آيه براى نااميد كردن پيامبر (ص) است از اينكه آنان، دعوت او را بپذيرند، آنان كسانى هستند كه گمراهى آنان محقّق است و بدين علت، راه رسيدن به هدايت را بر خود بسته‌اند و بر اثر گناهان و خطاهاى خود در آب غرق شدند و به دوزخشان داخل كردند مِمَّا خَطِيئاتِهِمْ أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا ناراً.[١] مانند همين آيه است، آيه ٥٦ سوره قصص كه مى‌گويد: إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَ لكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ.- تو هر كه را بخواهى هدايت نمى‌كنى (از كسانى كه گناهانشان از هر سوى آنان را احاطه كرده و از تو جدا ساخته است) و ليكن خدا (به توفيق و الطاف خاص خود) هركس را بخواهد (از آنان كه خود، موجبات تأييد خويش را فراهم آورده‌اند و در راه خدا جهاد و تلاش كرده‌اند) هدايت كند».

١٣٧- آيه ٥٣، سوره نحل: وَ ما بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ‌.- و آنچه از نعمت به شما رسيده از خداست».

گفته‌اند: اين آيه دلالت مى‌كند: ايمان كه بزرگترين نعمتهاست، از نزد خداست.

آرى، اين چنين است، ولى آيه نمايانگر آن نيست كه خدا كسى را به پذيرش آن مجبور كند. بَلِ اللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَداكُمْ لِلْإِيمانِ‌.[٢]- بلكه خدا بر شما منت مى‌نهد كه شما

[١] نوح، ٢٥.

[٢] حجرات، ١٧.