آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٧٩ - درس صد و بيست و چهارم آيات متشابه سورههاى يوسف، رعد، ابراهيم، حجر و نحل

١٣٢- آيه ٦٦، سوره حجر: وَ قَضَيْنا إِلَيْهِ ذلِكَ الْأَمْرَ أَنَّ دابِرَ هؤُلاءِ مَقْطُوعٌ مُصْبِحِينَ‌.

- آنگاه بر قوم لوط حكم هلاكت داديم و او بر اين فرمان كه قومت تا آخرين افراد صبحگاه هلاكت مى‌شوند، وحى كرديم».

«قضا» در آيه مورد گفتگو به معنى حكم قطعى نيست، بلكه به معنى آگاهى از رويدادى حتمى است زيرا در لغت به معنى فارغ شدن از هر چيز و رسيدن به نهايت آن است. به همين مناسبت، «قضا» بر هر چيز زداينده شك گفته مى‌شود، مانند خبر حتمى يا آنچه كه برطرف‌كننده نزاع باشد و فصل خصومت كند مانند حكم قاضى عادل، به همين مناسبت، «قضا» به سرآمدن زندگى به‌وسيله مرگ نيز گفته مى‌شود و در قرآن، بسيار در اين گونه موارد، مورد استعمال قرار گرفته است.

١٣٣- آيه ٩، سوره نحل: وَ عَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ وَ مِنْها جائِرٌ وَ لَوْ شاءَ لَهَداكُمْ أَجْمَعِينَ‌.- راهنمايى به راه راست بر خداست و برخى از راه‌ها كج است. و اگر مى‌خواست همه شما را هدايت مى‌كرد».

اين آيه كريمه نشانگر آن است كه هدايت خداى متعال همگانى است و همه آفريدگان را در بر مى‌گيرد:

إِنَّ عَلَيْنا لَلْهُدى‌.[١] بى‌شك، بر ما راهنمايى است.» قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى‌ كُلَّ شَيْ‌ءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى‌.[٢]- گفت: پروردگار ما كسى است كه آفرينش هر چيز را به او بخشيد و سپس آن را راهنمايى نمود.» وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ‌.[٣]- راه حق و باطل را به نوع انسان نشان داديم.» إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً.[٤] (ما راه (حق و باطل) را به انسان نموديم، خواه مى‌خواهد سپاسگزار باشد، خواه مى‌خواهد كفران كند».

اين آيات و بسيارى از آيات ديگر نمايانگر آن است كه خداى متعال، گفتن‌

[١] ليل، ١٢.

[٢] طه، ٥٠.

[٣] بلد، ١٠.

[٤] انسان، ٣.