آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٥٧ - درس صد و هفدهم حل شبهههاى جبرگرايان

بيان مى‌كند: أَ لا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ. (آيا آن خدايى كه خلق را آفريده، عالم [به اسرار آنها] نيست.) آرى مى‌داند، پيش از آنكه آن را آشكار كنيد كه اوست تيزبين و آگاه: وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ. (و هيچ‌چيز- اگر چه در نهايت دقت و ظرافت- باشد بر او پوشيده نيست).

با توجه به مطالبى كه گذشت، آيه مورد گفتگو نشان‌دهنده آن نيست كه خدا ذهنها و الفاظ را آفريده است و اين برداشت نادرست، تنها تصور اشعرى و پيروان اوست كه معانى آيات را تحريف مى‌كنند.

١٧- رَبَّنا وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَيْنِ لَكَ.[١] (ابراهيم و اسماعيل عرض كردند پروردگارا ما را تسليم فرمان خود گردان.) آيه به اين معنى است كه خدايا ما را توفيق ده تا مسلمانى براى تو باشيم و اين به افاضه فيض و الطاف خاص خدا نسبت به كسانى است كه در پى هدايتند و در اين راه كوشش مى‌كنند. آنان كه در راه هدايتند خداوند آنان را بيشتر راهنمايى كند و بر تقوايشان بيفزايد: وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً وَ آتاهُمْ تَقْواهُمْ.[٢] و گفته خداوند است كه «آنان كه در راه ما كوشش مى‌كنند، به راههاى خودمان هدايتشان مى‌كنيم»: وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا.[٣] ما در گفتگوهاى آينده پيرامون مراتب هدايت، سخن خواهيم گفت كه هدايت بر دو نوع عام و خاص است. هدايت عام، هدايتى است كه همگان را در بر مى‌گيرد و هدايت خاص، هدايتى است خاص طالبان هدايت و آنان كه در اين راه تلاش و كوشش مى‌كنند. دليل آن دنباله آيه مورد گفتگو است كه مى‌گويد: ... وَ مِنْ ذُرِّيَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ وَ أَرِنا مَناسِكَنا وَ تُبْ عَلَيْنا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ* رَبَّنا وَ ابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِكَ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ وَ يُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ ... «و از فرزندان ما امتى مسلمان براى خود قرار دهد و راه پرستش و طاعت را به ما بنما و توبه ما را بپذير كه تنها تويى توبه‌پذيرى مهربان* پروردگارا پيامبرى از خودشان، در بين آنان برانگيز تا آيات ترا بر آنان بخواند و

[١] بقره، ١٢٨.

[٢] محمّد، ١٧.

[٣] عنكبوت، ٦٩.