إِنْ هِيَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَ نَحْيا وَ ما نَحْنُ بِمَبْعُوثِينَ.[١] زندگانى جز اين چند روز زندگانى دنيا بيش نيست كه زنده شده و خواهيم مرد و ديگر هرگز از خاك برانگيخته نخواهيم شد.

به همين جهت، خدا درباره آنان مى‌گويد: «در آخرت بهره‌اى ندارند و به يقين آنان كه در آخرت بى‌نصيبند، كافران محضند و آنگاه كه خدا به اعمال آنان بپردازد، آنها را چون ذرّات پراكنده، تباه كند. وَ قَدِمْنا إِلى‌ ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناهُ هَباءً مَنْثُوراً. ولى گروه ديگر كه مؤمنان به روز رستاخيزند، خير دنيا و آخرت و آمرزش و رهايى از آتش را از خداى متعال مى‌خواهند و آنانند كه در آخرت بهره‌مندند و به نعمت و فضل خدا شادمانند كه خدا اجر و پاداش مؤمنان را تباه نكند: يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ وَ أَنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ. مؤمنان را بشارت به نعمت و فضل خدا دهند و اينكه خداوند اجر اهل ايمان را هرگز ضايع نكند.» سخن «ابن عباس» حاكى است: «گروهى از اعراب در مركز اجتماع مردم گرد مى‌آمدند و مى‌گفتند: «بار خدايا! اين سال را سال باران و سرسبزى و ولادتهاى نيكو قرار ده.» ولى اين گروه چيزى از امور اخروى نمى‌خواستند و خدا درباره آنان اين آيه را نازل كرد: فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا وَ ما لَهُ فِي الْآخِرَةِ مِنْ خَلاقٍ. برخى مردم كوتاه نظر از خدا تنها تمناى متاع دنيوى كنند و آنان را از نعمت آخرت نصيبى نيست.» گروهى ديگر از مؤمنان بودند كه مى‌گفتند: بار خدايا در دنيا و آخرت به ما خوبى عطا كن و ما را از عذاب آتش حفظ كن كه درباره اينان نازل شد: أُولئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌ مِمَّا كَسَبُوا وَ اللَّهُ سَرِيعُ الْحِسابِ. هريك از اين دو فرقه (دنيا طلبان و طالبان آخرت) از نتيجه اعمال خود بهره‌مند خواهند گشت و خدا به حساب همه زود رسيدگى كند.» از «مجاهد» نيز نقل شده است كه «مردم روزگار جاهلى وقتى در فصلى معين گرد هم مى‌آمدند، در آن اجتماع كارها و جنگهاى پدران خود و انساب خويش را برمى‌شمردند و بدان افتخار مى‌كردند و بدين مناسبت آيه مذكور نازل گرديد.» «ابن زبير» مى‌گويد: «در روزگار جاهلى آنگاه كه مردم در مشعر الحرام‌

[١] مؤمنون، ٣٧.