آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٣٦ - درس صد و سى و دوم امتحان همگانى

رسد.

١٤- فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْ بَعْدِكَ وَ أَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ.[١] (خدا خطاب به موسى فرمود: ما قوم تو را پس از تو (به فتنه سامرى) آزموديم و سامرى آنان را گمراه كرد.) گمراهى قوم «موسى (ع)» به وسيله «سامرى» خود فتنه و آزمايشى است كه بنى اسرائيل از عهده اين آزمايش برنيامدند.

١٥- وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً.[٢] (ما شما را به بد و نيك مبتلا كرده تا شما را بيازماييم.» به سخن ديگر، به تنگدستى و رفاه و آسايش يا به بلاها و نعمتها شما را آزمايش مى‌كنيم، تا ميزان استعدادها و پايدارى شما در برابر رويدادهاى گوناگون آشكار گردد.

١٦- لِيَجْعَلَ ما يُلْقِي الشَّيْطانُ فِتْنَةً لِلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ.[٣] ( [ما پيش از تو هيچ پيامبر و رسولى نفرستاديم جز آنكه چون آياتى براى هدايت خلق تلاوت كرد، شيطان در آن آيات القاء دسيسه كرد ...]. تا خدا به آن القاءات شيطان، كسانى را كه دلهايشان مبتلا به بيمارى (نفاق و شك يا كفر و قساوت) است، بيازمايد.) آيه در اين باره سخن مى‌گويد كه رويدادهاى گمراه كننده‌اى- كه پس از رحلت پيامبر (ص) رخ داد- آزمايشى بود براى ميزان استوارى و پايدارى آنان كه به پيامبر (ص) ايمان آورده بودند. ولى بيشتر آنان- كه تا آن روز حقه و كينه خود را نسبت به ديانت اسلام پنهان مى‌داشتند- در اين هنگام، آن را آشكار كردند: أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى‌ أَعْقابِكُمْ.[٤]

[١] طه، ٨٥.

[٢] انبياء، ٣٥.

[٣] حج، ٥٣.

[٤] آل عمران، ١٤٤.