آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٥٩ - ب -«استهزاء» و«خديعه» يا سخريه و نيرنگ

اگر بين آيه‌ قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَأَتَى اللَّهُ بُنْيانَهُمْ مِنَ الْقَواعِدِ.[١] و آيه‌ وَ قَدْ مَكَرَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلَّهِ الْمَكْرُ جَمِيعاً.[٢] مقايسه كنيم به آشكارا درمى‌يابيم كه مقصود از نيرنگ خداى متعال، رفتار كردن به مانند آنان است تا منافقان به هدفهاى خود دست نيابند و بنيان درهم شكسته آنان از بن فروريزد و نامگذارى آن به «استهزاء» از جهت همگونى در تعبير است و نه چيز ديگر.

از همين مقوله است «كيد» خداى متعال كه جز كيفر متناسب با كردار نيرنگ‌بازان نيست. إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْداً وَ أَكِيدُ كَيْداً فَمَهِّلِ الْكافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْداً.[٣] (دشمنان اسلام هر چه بتوانند نيرنگ مى‌ورزند. و ما هم در مقابل مكرشان مكر خواهيم كرد. پس تو اى رسول، اندكى كافران را مهلت ده (- تا وقت كيفر آنها فرارسد.) آنان نيرنگها و حيله‌هاى مبتذلى را به كار مى‌برند كه ثمره شوم آن عايد خودشان خواهد شد و چه بسا خداى متعال با نعمت‌بخشى به آنان و موفق كردنشان در برخى از نيرنگهايشان، آنان را مهلت دهد، ولى دير يا زود با قدرت تمام گريبان آنان را مى‌گيرد.

أَمْ يُرِيدُونَ كَيْداً فَالَّذِينَ كَفَرُوا هُمُ الْمَكِيدُونَ.[٤] [آيا علم غيب با كافران است تا از آن عالم خبرى نگارند؟] يا كه مى‌خواهند با تو مكر و تزويرى انديشند. (هرگز نتوانند) كه كافران خود به مكر گرفتارند.

ذلِكُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ مُوهِنُ كَيْدِ الْكافِرِينَ.[٥] اين (فتح و پيروزى در جنگ بخواست خدا) شما را نصيب شد و (بدانيد) محقّقا خداست كه بى‌اثركننده مكر كافران است.

وَ أُمْلِي لَهُمْ إِنَّ كَيْدِي مَتِينٌ‌.[٦]

[١] نحل، ٢٦.

[٢] رعد، ٤٢.

[٣] طارق، ١٥- ١٦.

[٤] طور، ٤٢.

[٥] انفال، ١٨.

[٦] اعراف، ١٨٣- قلم، ٤٥.