آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٥ - درس نود و نهم حقيقت تأويل
اين باره نيست، بلكه يك توجيه عرفانى و غير مستند است. بنابراين چنين نظرى از ايشان، بعيد و بر خلاف قاعده است. پيش از آنكه به اين نظر پاسخ دهيم، بايد دانست كه «لوح محفوظ» چيزى نيست كه بذاته موجود باشد و همانند يك ظرف، يا لوحه، يا جاى خاصى، خواه مادّى و خواه معنوى بشمار آيد. «لوح محفوظ» كنايه از دانش هميشگى و ازلى خداوند است كه دستخوش تغيير و دگرگونى نمىشود و از آن به «كتاب مكنون»، «نوشته پوشيده» و «امّالكتاب» نيز تعبير مىشود. تعبيرات ديگرى نيز در اين باره بكار مىرود، ولى معناى آن، چيزى جز پوشيده و ناپيدايى خداى متعالى نيست كه هيچكس از آن آگاه نيست.
بنابراين، آيه: وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ[١] به اين معنى نيست كه قرآن داراى وجود ديگرى است و در ظرفى بنام «امالكتاب» است. اين نظر نادرست، از اينجا بدست آمده كه در آيه گفته شده است: قرآن در امالكتاب و نزد ماست و از اين كلمه نزد ما «لدينا» تصور مكان پيدا شده است. در حالى كه مقصود اين است كه اين قرآن در نزد خدا و دانش ازلى او، جايگاهى عظيم دارد و تعبير به «امالكتاب» به اين مناسبت است كه دانش خداى متعال سرچشمه و منبع قرآن (كتاب) و اصلى است كه قرآن از آن چون شاخهاى سر برآورده است.
آيه: إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ. لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ[٢] نيز به اين معنى است: اين قرآنى كه در دسترس مردم است، همان است كه در «كتاب مكنون» است. به سخن ديگر، در دانش ازلى خداوند جاودانگى اين قرآن مقدر شده است.
همين معنى به گونهاى صريحتر در آيه ٩ از سوره حجر آمده است كه مىگويد: إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ. و لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ به اين معنى است: «غير از كسانى كه نفس خود را از آلودگيهاى كجى و انحراف زدوده و پاك كردهاند، كنه معنى قرآن را درك نمىكنند و به حقيقت آن رهنمون نمىشوند».
[١] زخرف، ٤.
[٢] واقعه، ٧٩.