تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٦٥١ - قانون عدم تكرار رويدادها با رجوع هر شىءاى به اصل خود منافات دارد

قانون عدم تكرار رويدادها با رجوع هر شىءاى به اصل خود منافات دارد جلال الدين مخصوصاً در دفتر اول بارها اين مطلب را مانند يك اصل گوشزد كرده است كه :
« كل شىء يرجع الى اصله » .
( هر چيز به اصل خود بر مى گردد ) .
براى اين اصل شواهدى از طبيعت آورده است ( مراجعه شود به دفتر اول ) ، ولى در ابياتى كه فعلًا مورد تفسير ما است درست بر ضد آن اصل صحبت مى دارد و مى گويد :

هيچ آينه دگر آهن نشد هيچ نانى گندم خرمن نشد هيچ انگورى دگر غوره نشد هيچ ميوهء پخته با كوره نشد
چون اصل عدم تكرار علمى تر و ثابتتر است بايستى مقصود جلال الدين را در آن ابيات يك معناى عمومى معمولى بدانيم ، مثلًا مى بينيم به طور طبيعى موش از نطفهء موش و گربه از نطفهء گربه و ميوهء هلو از هستهء هلو توليد مى شود و الا با نظر علمى و واقع بينى قانون تشخص و حركت و باز بودن سيستم جهان كه حتى خود جلال الدين بارها تكرار كرده است هيچ رويدادى از آن نقطه كه عبور كرده است دو باره به آن نقطه باز گشت نخواهد كرد .