تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٥٥٤ - آيا در برابر عوامل دگرگون كنندهء درون بايستى مقاومت كرده از بروز آثار آنها در اعضاى ظاهرى جلوگيرى كنيم ؟

آيا پديده هاى ثابت قيافه مى تواند از چگونگى روان و موجوديت انسانى كشف كند ؟

علم قيافه
اين مطلب جواب نيست ، بلكه موضوع را ناديده گرفتن و به اصطلاح خود ايشان اول مدعا را ثابت فرض كردن و سپس در بارهء آن منطق آوردن است خلاصه با همهء اين تحريكات و نوشته ها و عوامل ديگر آن انعطاف در طبيعت انسانى كه بعضىها در عالم رويا مى بينند عملى نشده است .
٢ - نوع ثابت - گروهى از پديده هاى عضوى انسانى را به عنوان كاشف از وضع درونى و موجوديت انسان معرفى مى كنند ، اين شناسايى را قيافه شناسى مى نامند .
آيا پديده هاى ثابت قيافه مى تواند از چگونگى روان و موجوديت انسانى كشف كند ؟
براى اين كه اين مسئله تا حدودى روشن شود مجبوريم توضيح مختصرى در اين باره بدهيم :
از دورانهاى گذشته كه حتى در جوامع مسلمين نيز به فراوانى ديده شده است ، سه نوع كشف از مجهولات وجود داشته است كه به نامهاى ذيل ناميده مى شدند :
١ - علم القيافه .
٢ - علم الريافه .
٣ - علم العيافه .
علم قيافه - همان قيافه شناسى است كه از پديده هاى ثابت صورت ( ثابت نسبى ) وضع درونى انسانى ، بلكه نسب و نژاد او تعيين مى شود . از قرنها پيش اين گونه شناسايى رواج داشته و كتابهايى چه در شرق و چه در غرب با سبقت شرقىها به غربىها نوشته شده است . به اضافه داستانهاى محلى و منظور نمودن اين علم از نظر فقه اسلامى كتابهاى مستقل نيز ديده مى شود از قبيل .
السياسة فى علم الفراسه - عبد الله شمس الدين محمد بن ابى طالب انصارى متوفاى سال ٧٣٧ هجرى .