تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٣١٢ - اگر بخواهيد تقليد كنيد از كسانى تقليد كنيد كه حقايق را بدانند و از هوى و هوس دور باشند

٤ - مطيع بودن به دستورات الهى .
ترسى كه ما از تقليد و پيروى كورانه داريم ، تنها نبودن همين شرايط چهارگانه است كه با بودن آنها ترس بر طرف خواهد شد ، زيرا - اگر فرض كرديم كه مردى كه در بارهء موضوعى مورد پيروى قرار مى گيرد عالم است و به اضافهء علم به موضوع مفروض ، از بهره بردارى ناروا از علم خود نيز خويشتن دارى مى كند و با هوى و هوسهاى نفسانى خويش مخالفت مى ورزد و از دستورات الهى در همه احوال اطاعت دارد . چنين شخصى بدون ترديد تمام افراد انسانى را مانند جزئى از خود خواهد دانست و روشن است كه هيچ انسانى به خويشتن خيانت نمى كند ، او مقدار دانايى خود را ارزيابى نموده مطابق آن ارزيابى پيشوايى در موضوعات معلومهء خود را خواهد پذيرفت . در عين حال كه پيش تاز است خود را براى خويش به هيچ عنوان به طور مغرور كننده مطرح نخواهد ساخت و كوشش خواهد كرد كه پيش روى او براى افراد جوامع جنبهء آموزگارى به خود بگيرد ، يعنى تا مى تواند سطح تعليم و تربيت آنان را بالا ببرد ، تا تدريجاً از ربقهء تقليد بيرون روند .
جريان امور انسانها به طورى است كه افراد انسانى تا آخر زندگانى در اغلب موضوعاتى كه از قلمرو زندگانى آنها بيرون است بيرون خواهند ماند ، اما اين نكته هست كه مربيان فكرى مى توانند افراد انسانى را آن چنان روشن بسازند و آن چنان در آنها اطمينان به وجود بياورند كه آنان همواره خود را صاحب نظر بدانند يعنى با موضوعات تقليدى همان رابطه را داشته باشند كه با مسائل مورد درك خودشان .