آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٨٣ - قضاء و قدر از نظر متكلمان شيعه

همچنين خبر دادن از رخ دادن رويدادى حتمى در آينده و اعلام يك موضوع يقينى كه گريزى از آن نيست، «قضاء» ناميده مى‌شود، مانند آنچه در آيه ٤ سوره اسراء آمده است:

وَ قَضَيْنا إِلى‌ بَنِي إِسْرائِيلَ فِي الْكِتابِ لَتُفْسِدُنَّ فِي الْأَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَ لَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيراً.

در كتاب خبر داديم كه شما بنى اسرائيل دو بار حتما در زمين فساد و خونريزى مى‌كنيد و تسلط و سركشى سخت ظالمانه مى‌يابيد.

و نيز آيه ٦٦ سوره حجر: وَ قَضَيْنا إِلَيْهِ ذلِكَ الْأَمْرَ أَنَّ دابِرَ هؤُلاءِ مَقْطُوعٌ مُصْبِحِينَ.

(آنگاه بر قوم لوط حكم هلاك داديم، و بر او اين فرمان را كه قومت تا آخرين افراد صبحگاه هلاك مى‌شوند، وحى كرديم).

پايان مدت تعيين‌شده نيز «قضاء» خوانده مى‌شود، همان گونه كه در اين آيه است: فَلَمَّا قَضى‌ مُوسَى الْأَجَلَ وَ سارَ بِأَهْلِهِ ...[١] (آنگاه كه موسى عهد خدمت به پايان رسانيده و با اهل بيت خود از حضورش عيب رو به ديار خويش كرد ...) آيه ٢ سوره انعام نيز در همين، معنى است كه مى‌گويد: هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ ثُمَّ قَضى‌ أَجَلًا. (اوست خدايى كه شما را از خاك بيافريد، پس فرمان اجل و مرگ را بر همه‌كس مسلط كرد ...) از اينجاست كه مرگ نيز «قضاء» ناميده مى‌شود، زيرا با مرگ، مدت و زمان عمر پايان مى‌گيرد، پايان قطعى و حتمى كه گريزى از آن نيست و سه آيه زير به همين معنى است:

فَوَكَزَهُ مُوسى‌ فَقَضى‌ عَلَيْهِ.[٢] (... [در آن حال، آن شخص از موسى يارى عليه آن دشمن خواست‌]، موسى مشتى سخت بر آن دشمن زد، بدان ضربت مرگش فرا رسيد ...) فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى‌ نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ.[٣] [برخى از آن مؤمنان بزرگ مردانى هستند كه‌

[١] قصص، ٢٩.

[٢] قصص، ١٥.

[٣] احزاب، ٢٣.