آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٣٩ - درس صد و بيست و هفتم آيات متشابه از سوره قصص تا سوره تين

و از سر لطف و عنايت خود، آن را زينت مى‌دهد. كفر را نيز با بيان دليل زشتى آن و نهى از آن و وعده عذاب، زشت و ناخوشايند جلوه مى‌دهد.

اين امر نسبت به همه مردم عموميت دارد. خلاصه اينكه كسانى كه اين دعوت را مى‌پذيرند، افرادى هستند كه در حفظ ايمان خود تلاش مى‌كنند و به نداى فطرت گوش فرا مى‌دهند و منحرفان در بيابان گمراهى سرگردان باقى مى‌مانند:

بَلِ اللَّهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَداكُمْ لِلْإِيمانِ.[١] (بلكه خدا بر شما منت مى‌نهد كه شما را به سوى ايمان هدايت مى‌كند).

٢٣٣- آيه ٢١ سوره طور: وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ اتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمانٍ، أَلْحَقْنا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ. (و آنان كه ايمان آوردند و فرزندانشان در ايمان، آنان را پيروى كردند، فرزندانشان را به آنان ملحق كنيم.) مى‌گويند: اين آيه دلالت دارد بر اينكه فرزند به دنبال ايمان پدر، مؤمن مى‌شود و اين خود نشان‌دهنده اختيارى نبودن ايمان است.

پاسخ: آيه در مقام برشمردن نعمتهايى است كه خدا در سراى ديگر، به مؤمنان ارزانى مى‌دارد و از آن جمله اينكه فرزندان آنان را در بهشت در جوار آنان جاى مى‌دهد، تا مايه روشن چشم آنان باشد، مشروط بر آنكه اين فرزندان در پذيرش ايمان از پدران پيروى كرده باشند به سخن ديگر، همان گونه كه پدرانشان مؤمن بودند، آنان نيز مؤمن باشند. اين امر بر اجبار و يا غير اختيارى بودن ايمان دلالت ندارد. البته روش پدران و تلاش آنان در تربيت درست فرزندان، از عواملى است كه موجب ايمان آوردن فرزندان است و در اين شكى نيست، بنابراين ثواب و پاداش ايمان آوردن فرزندان، نصيب پدران مى‌گردد كه علت ايمان آوردن فرزندان به شمار مى‌آيند و به همين جهت، عنوان پيروى فرزندان از پدران و پاداش پدران از جهت ايمان فرزندانشان، عاقلانه و منطقى است. ولى اين اجر و پاداش به حساب فرزندان نيست و از اجر آنان كم نگردد. همان گونه كه اجر آنان كه دعوت خدا و پيامبر (ص) را پذيرفته‌اند كم نشود.

[١] حجرات، ١٧.