آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٩٨ - درس صد و بيست و پنجم آيات متشابه سوره اسراء
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ.[١]- اى كسانى كه ايمان آوردهايد، آنگاه كه به نماز ايستاديد، صورتها و دستان خود را بشوييد.» در اين آيه، شستوشو يا طهارت، پس از برپايى نماز گفته شده است، حال آنكه مىدانيم، وجوب طهارت، پيش از برپايى نماز است. نيز آيه ١٠٢ سوره نساء كه مىگويد: وَ إِذا كُنْتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاةَ فَلْتَقُمْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَ.- (اى پيامبر) هرگاه (در سفرهاى جهاد) شخص تو (يا فرمانداران از سوى تو) در ميان سپاه اسلام باشى، و نماز بر آنان بپاىدارى، بايد سپاهى با تو مسلّح به نماز ايستند».
در اينجا نيز برپايى نماز گروه با او، پس از برپايى نماز اوست، حال آنكه لازم است برپايى نماز گروه با او، پيش از برپايى و بجاى آوردن نماز او باشد، زيرا برپايى نماز به معنى انجام تام و تمام آن است.
وى در پايان گفتار خود مىافزايد: چند وجهى كه در معنى آيه گفته شد، دو قرائت ديگر آيه را نيز در بر مىگيرد: قرائتى كه «امّرنا» را مشدّد مىداند و قرائت ديگرى كه آن را به مدّ و تخفيف (آمرنا) مىداند. جز اينكه معنايى كه در وجه اول گفته شد، تنها با امرى سازگار مىباشد كه مقصود از آن «امر» امرى است كه بدان انجام فعل خواسته مىشود.[٢] «شيخ طوسى (د ٣٦٠ ه. ق) اين وجوه چهارگانه را، با اختلافى بسيار اندك، در تفسير خود به نام «التبيان» بازگو كرده است كه نمايانگر درك درست و زيباى او از مفهوم اين آيه است نيز «ابو على طبرسى» بر پايه روش خود، در تفسير كه پيروى از «شيخ طوسى» است، آن را در «مجمع البيان» آورده است.
وجوه گفتهشده را در صفحه ١٨٤ جلد اول «متشابهات القرآن و مختلفه» نگارش «ابن شهرآشوب» نيز مىيابيم.
١٤٥- آيه ١٨، سوره اسراء: مَنْ كانَ يُرِيدُ الْعاجِلَةَ عَجَّلْنا لَهُ فِيها ما نَشاءُ لِمَنْ نُرِيدُ.
[١] مائده، ٦.
[٢] امالى مرتضى- غرر الفوائد و در القلائد- از شريف علىّ بن حسين موسوى علوى( علم الهدى)، ج ١، ص ٥١، مجلس اول.