آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٦٣ - عرش و كرسى

سپس بر كرسى ملك استيلاء يافت تا تدبير امر كند.

إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى‌ عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثاً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِهِ، أَلا لَهُ الْخَلْقُ وَ الْأَمْرُ (اعراف، ٥٤) بى‌شك پروردگار شما خداست، خدائى كه آسمانها و زمين را در شش روز بيافريد.

سپس بر كرسى ملك استيلاء يافت. پرده تاريك شب را بر روز مى‌پوشد كه با شتاب آن را مى‌جويد و مهر و ماه و ستارگان فرمانبردار فرمان اويند. بدانيد او است آفرينش و فرمان.

در آيه اول مى‌بينيم كه «تدبير» مترتب است بر استواء و استيلاى بر عرش تا به معنى استيلاى به عرش تدبير باشد و آيه دوم همين مطلب را توضيح مى‌دهد كه مى‌گويد: آفرينش و فرمان از آن اوست و «خلق» يا آفرينش در وهله اول، تعبير است از «خلق» و آفرينش آسمانها و زمين و «امر» عبارت است از اداره شئون آسمانها و زمين و حفاظت آنها از فساد و بى‌نظمى.

همين تعبير در آيه دوم از سوره رعد آمده است كه مى‌گويد: ثُمَّ اسْتَوى‌ عَلَى الْعَرْشِ ... يُدَبِّرُ الْأَمْرَ و در آيه ٥٩ سوره فرقان كه گفته است: ثُمَّ اسْتَوى‌ عَلَى الْعَرْشِ الرَّحْمنُ فَسْئَلْ بِهِ خَبِيراً و هم در آيه ٥ سوره سجده‌ ثُمَّ اسْتَوى‌ عَلَى الْعَرْشِ ... يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ‌ و بر همين اساس است آيه ٥ از سوره حديد و آيه ١٥ از سوره غافر و آيه ٨ از سوره طه و آياتى ديگر از اين قبيل.

در سوره الحاقه است: فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ نَفْخَةٌ واحِدَةٌ وَ حُمِلَتِ الْأَرْضُ وَ الْجِبالُ فَدُكَّتا دَكَّةً واحِدَةً فَيَوْمَئِذٍ وَقَعَتِ الْواقِعَةُ وَ انْشَقَّتِ السَّماءُ فَهِيَ يَوْمَئِذٍ واهِيَةٌ وَ الْمَلَكُ عَلى‌ أَرْجائِها وَ يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يَوْمَئِذٍ ثَمانِيَةٌ. يَوْمَئِذٍ تُعْرَضُونَ لا تَخْفى‌ مِنْكُمْ خافِيَةٌ (١٣- ١٨) آنگاه كه يك دميدن در «صور» دميده شود، زمين و كوهها جابه‌جا گردند و