آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٨٦ - قضاء و قدر از نظر متكلمان شيعه

وَ قَدَّرَ فِيها أَقْواتَها فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ.[١] خداوند، قوت و ارزاق اهل زمين را در چهار روز (براى هر شهر و ديارى) مقدر و معين فرمود.

إِنَّهُ فَكَّرَ وَ قَدَّرَ.[٢] او (وليد بن مغيره) است كه (بر هلاك پيغمبر و محو اسلام) فكر و انديشه و تقدير بدى كرد (كه رسول خدا را به سحر و ساحرى نسبت داد).

وَ الَّذِي قَدَّرَ فَهَدى‌.[٣] آن خدايى كه هر چيز را قدر اندازه‌اى داد و به راه كمالش هدايت نمود.

يعنى اشياء را تقدير و برآورد كرد و پس از آن هريك را به اندازه شايستگى و بهره آنها از جهان هستى هدايت كرد و راهنمايى نمود.

وَ الْقَمَرَ قَدَّرْناهُ مَنازِلَ‌.[٤] براى ماه، منزلهايى مقدر كرده‌ايم.

يعنى براى ماه منازلى به اندازه معلوم و معين، قرار داديم.

وَ خَلَقَ كُلَّ شَيْ‌ءٍ فَقَدَّرَهُ تَقْدِيراً.[٥] خداوند، موجودات را خلق كرده، و به تقدير خود، حد و قدر هر چيز را معين فرموده است.

يعنى آن را بر روشى خاص قرار داد و شرايط و ميزان شايستگى آن را براى بهره گرفتن از جهان هستى معين كرد و اين همان است كه ما از آن به «هندسه» تعبير مى‌كنيم. يعنى آن را اندازه گيرى و برآوردى كامل كرد.

شب قدر از همين روى است، كه در آن، خداى حكيم، كارها را تقدير مى‌كند، زيرا در آن شب هر چيز- كه در طى آن سال جريان مى‌يابد، تقدير و

[١] فصلت، ١٠.

[٢] مدثّر، ١٨.

[٣] اعلى، ٣.

[٤] يس، ٣٩.

[٥] فرقان، ٢.