آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤١٣ - درس صد و بيست و ششم آيات متشابه سورههاى كهف تا نمل

مى‌گوييم: «خير» در اينجا به معنى رفاه و آسايش و «شرّ» به معنى تنگى معيشت است كه زندگى هيچ جامعه‌اى از اين دو، تهى نيست. اين، خود آزمايشى براى سنجش اندازه ثبات و پايدارى هركس در برابر بلاها و رنجها است، يا اينكه در پرستش خدا، مذبذب و بى‌ثباتند. همچون كسى كه بر تيغه‌اى ناهموار ايستاده است و گاه به اين سوى و گاه ديگر به آن سوى متمايل مى‌گردد. اگر به آنان نيكى رسد، بدان نيكى آرام گيرند و اگر فتنه و بدى به ايشان روى آورد، از حقّ روى گردانند و به كفر بازگردند.

آيه مورد گفتگو، مانند آيه ديگرى از قرآن است كه مى‌گويد: وَ بَلَوْناهُمْ بِالْحَسَناتِ وَ السَّيِّئاتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ.[١]- و آنان را (بنى اسرائيل) به خوبى‌ها و بديها (نعمتها و بلاها) بيازموديم، باشد كه به حكم حق بازگردند».

اين آيه، بدين معنى است كه ما آنان را با رفاه و آسايش و زندگى پرنعمت مى‌آزماييم و بار ديگر با سختى و تنگى رزق و روزى: وَ أَنَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَ أَبْكى‌.[٢]- خداست كه مى‌خنداند و مى‌گرياند».

مفسران قرآن نيز آيه را به همين معنا تفسير كرده و مى‌گويند: «ما شما را به شرّ و خير يعنى به بلاها و نعمتها مى‌آزماييم و شما مجازيد كه بر حسب آنچه آشكارا بيان كرديم، ثبات و پايدارى پيشه كنيد، يا دستخوش سستى و بى‌ثباتى قرار گيريد».

١٦٨- آيه ٧٢، سوره انبياء: وَ كُلًّا جَعَلْنا صالِحِينَ‌.- و ما همه را (اسحاق، يعقوب و ...) صالح و شايسته قرار داديم».

آيه بدين معنى است كه آنان را براى پيمودن راه صلاح آماده و شايسته ديديم، بنابراين، بر هدايتشان افزوديم و آنان را با توفيق و راهنمايى در طى به راه درست و صلاح زندگى، مشمول عنايت خود قرار داديم.

١٦٩- آيه ٩٠، سوره انبياء: وَ وَهَبْنا لَهُ يَحْيى‌ وَ أَصْلَحْنا لَهُ زَوْجَهُ‌.- يحيى را به او (زكريا) بخشيديم و جفتش را كه نازا بود) شايسته همسرى او و قابل ولادت گردانيديم».

[١] اعراف، ١٦٨.

[٢] نجم، ٤٣.