آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٢٢ - درس نود و هشتم آيا در قرآن آيات متشابه وجود دارد؟

كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ[١].

اين قرآن، كتابى با دلايل محكم است كه از جانب حكيمى دانا بسيار روشن است.

بنابراين تعبير تشابه، نسبت به آيات قرآن، يعنى تشابه، از نظر كج‌انديشانى است كه تلاش مى‌كنند كلمات را از معنى اصلى خود تغيير دهند.

ولى انكار، پاسخگوى واقعيتى- كه گريزى از آن نيست- نمى‌باشد و وجود آيات متشابه در قرآن- با اينكه اين كتاب براى هدايت همه مردم است- منافاتى ندارد، زيرا:

اول- تعداد آيه‌هاى متشابه بسيار اندك است و راه براى كسانى باز است كه بخواهند به‌وسيله اين كتاب هدايت شوند و راه خود را بيابند.

دوم- هدايت كردن اين كتاب، به اين معنى است كه نخستين سرچشمه تشريع و تنظيم و اداره زندگى عموم است و اين نكته، بدان معنى نيست كه همه مردم ذاتا مى‌توانند به قرآن مراجعه كنند و همه احكام و تشريعات آن را بشناسند و بكار گيرند، زيرا متخصصان اين فن شايستگى دارند كه از اين كتاب، مطالبى را درك كنند كه مردم از درك آن ناتوانند و اين متخصصان هستند كه رهبرى مردم را از جنبه هدايت به وسيله اين كتاب، بعهده دارند. به همين دليل است كه قرآن به مانند چراغى به شمار آمده كه راه زندگى را بر رهروان راه انسانيت روشن مى‌كند.

معنى «احكام» كه در سوره هود آمده، متقن بودن و استوار بودن است، زيرا قرآن داراى پايه و بنيانى استوار است كه دچار تزلزل نخواهد شد و به مانند مشعلى نورانى است كه هيچ‌گاه به خاموشى نخواهد گراييد، چنانكه خداوند گفته است: إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ‌[٢] در گفتارهاى آينده گفته خواهد شد كه آيه متشابه، ذاتا متشابه است و راسخان در علم تأويل درست آن را مى‌دانند و به كمك كوششهاى گسترده و تحقيقات عميق خود در معارف دينى، از گنج‌هاى پوشيده آن، مرواريدهاى‌

[١] هود، ٢.

[٢] حجر، ٩.