آموزش علوم قرآن ط سازمان تبليغات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٣٦ - درس صد و ششم تأويل آيات مورد استشهاد اشعرى

آخرت نيز تعبير شده است، چنانكه در آيه ١٤٧ از سوره اعراف است كه: وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا وَ لِقاءِ الْآخِرَةِ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ‌ (آنان كه آيات ما و ملاقات آخرت را تكذيب كردند، اعمالشان تباه و فاسد گرديده است) و در آيه ٨٣ از سوره زخرف آمده است كه: فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا وَ يَلْعَبُوا حَتَّى يُلاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي يُوعَدُونَ‌. (آنان را به خود واگذار، تا خود را به مهلكه اندازند و به بازى بپردازند تا روزى را كه به آنان وعده داده شده ملاقات كنند» كه: إِنِّي ظَنَنْتُ أَنِّي مُلاقٍ حِسابِيَهْ‌.[١] (من يقين داشتم كه با حساب خود، روبرو مى‌شوم).

٧- كلمه محجوب در آيه: كَلَّا إِنَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ‌[٢] به معنى محروميت از ملاقات و ديدار خدا نيست كه بگوييم اين محروميت، خاص كافران است و مؤمنان، بلكه به معنى محروميت از فيض مقدّس خداى متعال است و به همين دليل در آيه پس از آن مى‌گويد كه اينان به دوزخ درخواهند آمد: ثُمَّ إِنَّهُمْ لَصالُوا الْجَحِيمِ‌[٣] و گفته خداى متعال است كه در اين روز فراموششان مى‌كنيم، همان گونه كه ملاقات اين روز خود را فراموش كردند: فَالْيَوْمَ نَنْساهُمْ كَما نَسُوا لِقاءَ يَوْمِهِمْ هذا.[٤] زيرا گناهان، بين آنان و درك حق و حقيقت حائل شده و از عنايت خاصّ خداى متعال محروم مانده‌اند، عنايتى كه خداوند به صاحبان ايمان وعده داده و گفته است:

وَ رَحْمَتِي وَسِعَتْ كُلَّ شَيْ‌ءٍ فَسَأَكْتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ الَّذِينَ هُمْ بِآياتِنا يُؤْمِنُونَ.[٥] (رحمت من همه چيز را فرا گرفته است و آن متعلق به كسانى است كه تقوا دارند و زكات مى‌دهند و ايشانند آنان كه به آيات ما ايمان مى‌آورند.) اين است تأويل آيات مورد استشهاد «اشعرى» و در گفتگوى آينده به ديگر دليل‌تراشيهاى او پاسخ خواهيم داد.

[١] الحاقه، ٢٠.

[٢] مطففين، ١٥.

[٣] مطففين، ١١٦.

[٤] اعراف، ٥١.

[٥] اعراف، ١٥٦.