تفسير ونقد وتحليل مثنوى جلال الدين محمد مولوى - علامه جعفری - الصفحة ٢٦٢ - مادامى كه روح انسانى در راه تكامل خود پيش مى رود ، نقص پديده هاى مادى مربوط به انسان اهميتى ندارد

((٤٤٩)) غم مخور از ديده گان عيسى تو راست چپ مرو تا بخشدت دو چشم راست
مادامى كه روح انسانى در راه تكامل خود پيش مى رود ، نقص پديده هاى مادى مربوط به انسان اهميتى ندارد بايستى به اين نكته دقيقاً توجه نمود كه تأثير روح در كالبد مادى و بالعكس تأثير كالبد مادى در روح پيچيده تر از آن است كه بتوانيم با يك عده مطالب سطحى آن را بيان كنيم .
بايستى براى توضيح اين مسئله دو سطح ظاهرى و عميق شخصيت درونى انسان را دقيقاً مورد بررسى قرار بدهيم ، و در گذشته اين بحث مشروحاً مطرح شده است . اين دو سطح عبارتند از ١ - سطح ظاهرى ٢ - سطح عميق .
البته اين يك اصطلاح قرار دادى است و مقصود جنبهء طبيعى روح و قيافه ما وراى طبيعى آن است و در مباحث گذشته اصطلاحات مختلفى بر اين دوگانگى وضع روح نقل كرديم .
به هر حال مى دانيم كه روح انسانى سطحى دارد كه با طبيعت در تماس بوده و سطح ديگرش از طبيعت بر كنار است .
با نظر به سطح طبيعى روح البته با كالبد جسمانى تأثير متقابل دارند و به هر يك از كالبد و سطح طبيعى روح اثرى وارد شود در ديگرى نيز منعكس خواهد گشت .
هنگامى كه شما از يك رويدادى مى ترسيد ، اين تأثر روحى طبيعى در كالبد شما نيز تأثير كرده ، مثلًا احساس مى كنيد كه مى لرزيد يا جريانات خون شما تغيير پيدا