شرح تجريد الاعتقاد - الشعراني، ابو الحسن - الصفحة ٣٠١ - البحث عن المبصرات

حركت و سكون از اعتماد حاصل ميشود بى‌شرط.

درد از اعتماد متولد شود نه از ذات اعتماد بلكه از شكستن و دريدن اين تحقيقات از متكلمين است و فائده بسيار ندارد.

البحث عن المبصرات‌

و منها أوائل المبصرات و هي اللّون و الضّوء.

مسأله ششم- يكى از انواع كيف ديدنى‌ها است و مقصود چيزهائى است كه اول ديده ميشود يعنى بالذات و ديگر چيزها بسبب آن مثلا ما جسم را مى‌بينيم و طول و عرض و بزرگى و كوچكى آن را مشاهده ميكنيم همه بواسطه رنگ و روشنائى است پس اولين عرض ديدنى رنگ و روشنى است و اعراض ديگر هر چند مى‌بينيم كيف نيستند و لكلّ منهما طرفان.

هر يك را دو طرف است رنگ ميان سياه و سفيد و روشنائى ميان نور بسيار شديد.

ظلمت و رنگ‌هاى ديگر واسطه‌اند مانند مراتب روشنائى و سايه.

و للأوّل حقيقة.

يعنى رنگ حقيقت دارد. اشاره بردّ جماعتى است كه گويند لون حقيقت ندارد بلكه از اختلاف وضع تابش نور و جسم مرئى چيزى بخيال مى‌آيد و مثلا يخ شفاف است و چون ريزه ريزه كنند و هوا در آن داخل شود سفيد مينمايد و برف غير اين نيست و سياهى جسم از اين است كه نور بجسمى فرو نرود و ظلمت هم عبور نكردن نور است و خيال سياهى از آن ناشى ميشود و از اين قبيل است كه ببعض اجسام از هر طرف نظر كنى برنگ ديگر جلوه ميكند براى اختلاف وضع تابش نور.

اصل اختلاف از آنجا برمى‌خيزد كه جماعتى تاريكى را مانند پرده مى‌پندارند

شرح فارسي تجريد الاعتقاد متن ٣٠٢ البحث عن المبصرات ..... ص : ٣٠١