شرح تجريد الاعتقاد - الشعراني، ابو الحسن - الصفحة ١٦٣ - الفصل الاول فى الجواهر

المقصد الثانى فى الجواهر و الاعراض‌

و فيه فصول‌

]الفصل‌] الاول فى الجواهر

الممكن إمّا أن يكون موجودا في الموضوع و هو العرض أولا و هو الجوهر.

مسأله اولى- هر ممكن موجود اگر حاجت بموضوع دارد يعنى بايد در محلّى موجود باشد و محل از او بى‌نياز، مانند سياهى و سفيدى و بوى و طعم آن را عرض گويند.

و اگر حاجت بموضوع ندارد آن را جوهر گويند و شايد جوهر محتاج بمحل باشد محلى كه محتاج بدو است نه محلى كه بى‌نياز از اوست و آن جوهر را صورت گويند و فرق محل و موضوع و عرض و صورت پس از اين معلوم خواهد شد ان شاء اللّه تعالى‌ و هو إمّا مفارق في ذاته و فعله و هو العقل أو في ذاته و هو النّفس أو مقارن فإمّا أن يكون محلّا و هو المادّة أو حالّا و هو الصّورة أو ما يتركّب منهما و هو الجسم.

جوهر پنج قسم است. عقل. نفس. ماده. صورت. جسم‌

مردم عوام پندارند موجود مستقل جسم مادى است و غير آن يا موهوم است‌