مى‌نمايد معهذا گاهى از نامه‌ها استفاده ادبى كه مخالف با غرض اصلى آن يعنى مراودات خودمانى است بعمل ميآيد. بعضى صورت نامه‌نگارى را به عنوان موضوع انتقاد در نظر ميگيرند و عده‌اى از روى نامه‌ها، رساله اخلاقى يا رمان تنظيم ميكنند و بعضى از نامه‌ها و قراردادها و عهود جنبه تاريخى دارد. به‌طور كلى در هرزبان از نامه‌هاييكه بدست نويسندگان بزرگ تدوين شده اعم از آنكه دوستانه يا رسمى باشد به منظور تقليد از سبك انشائى آن استفاده ميكرده‌اند و اينگونه بهره‌گيرى در ادبيات ما بسيار معمول بوده و گاهى موجب ركود فكرى و جمود شكل نگارش شده است.

نوع خطابى‌

در رسالات قديم، اين موضوعات جزء نوع خطابى بشمار مى‌آمد:

١- خطابه‌هاى نمايشى) fitartsnom ?eD (كه موضوع آن ستايش يا نكوهش است و شامل: مدايح) seuqiryg ?enaP (و خطابه‌هاى تسليتى) serbenuf snosiarO (و تمجيدات علمى و خطابه‌هاى تشريفاتى و تشكرات و سخنرانيهاى فسادآميز و پرخاش‌ها و دشنامها و مواعظ مذهبى و اندرزها است.

٢- خطابه‌هاى مشورتى كه بوسيله آن، خطيب راجع به اقدام در عملى از قبيل صلح و جنگ و تأسيس اداره و وضع قانون توصيه ميكند يا از آن نهى مينمايد و به عبارت ديگر مربوط است به موافق يا مخالف سخن گفتن نسبت به يكى از امور عامه كه در معرض مشورت و نظر عموم قرار گرفته باشد.

٣- خطابه‌هاى قضائى كه موضوع آن رسيدگى به عادلانه بودن يا ظالمانه بودن اقدام يا تصميمى است و مربوط به همه مسائل دادگاهى باشد. اخيرا براى خطابه تقسيم ديگرى پيشنهاد شده است بدينقرار:

١- سخنرانى پشت تريبون‌enubirt ed ecneuqolE يا سخنرانى سياسى.

٢- سخنرانى وكيل‌uaerrab ud ecneuqolE يا خطابه دفاعى و قضائى.

٣- سخنرانى يا خطابه منبرى‌eriahc al ed ecneuqolE (مجالس) ٤- خطابه علمى.

٥- خطابه نظامى.

تئاتر

تآتر نوعى است كه هم در ادبيات منثور عنوان دارد و هم در ادبيات منظوم قابل بحث است. تآتر اول بصورت منظوم بوده و بتدريج نثر بر آن غالب آمده است. تآتر يا درام داراى مختصاتى است كه آنرا از انواع ديگر ادبيات جدا ميكند. مهمترين آن امتيازات اين است كه درام تنها با عقل سروكار ندارد بلكه در مقام ارضاء چشم و گوش شنوندگان هم هست. خلاصه درام نمايش واقعه‌ايست كه توسعه و بسط يابد. در يونان سه قسم درام ميشناختند: ١- تراژدى ٢- درام بمعنى خاص‌