جامه كبود، نشان قلندرى است. فرقه‌هاى مختلف هركدام، رنگ خاصى براى جامه خود برميگزيدند تا از فرقه‌هاى ديگر ممتاز باشند چنانكه جامه سبز، از آن بنى هاشم و جامه سياه، از آن بنى عباس بوده و سفيدجامگان يا مبيضه، فرقه‌اى از ايرانيان بودند كه آيين ويژه‌اى داشتند و از صدر خلافت عباسى، عليه حكومت عرب مبارزاتى تاريخى از ايشان بظهور رسيده است.

______________________________ (٤٣٣)- خان‌ومان: با واو عطف، مجموع خانه و هرشخصى يا چيزى است كه در خانه بماند، بنابراين شامل خانه و اهل بيت و اثاثه است.

(٤٣٤)- نيل: گياهى است كه از برگ آن رنگ آبى بنام نيله و نيل ميگيرند.

ريشه پهلوى آن «نيلا» است. درخت نيل) ogidni (در نواحى گرم ميروئيده و اكنون متروك شده و بجاى آن از گياه ديگرى بنام‌letsaP چنين رنگى را بدست مى‌آورند.

انگشت نيل كشيدن بر خان‌ومان: كنايه از قبول فقر و رسوايى قلندرانه و ملامت است.

مراد شيخ اجل از اين قطعه آن است كه شرط اول درويشى و فقر، قبول لوازم آن است و مهمترين خوى درويش، سبيل بودن مال اوست و هركس سيرتى را برميگزيند بايد لوازم آنرا نيز بپذيرد چنانكه اگر كسى مصاحب قلندر كبودجامه باشد بايد به ملامت و رسوايى تن دردهد و كسى كه با پيلبانان دوستى ميكند بايد خانه‌اى مناسب براى جاى دادن پيل، آماده سازد.

(٨٥) خلعت سلطان اگرچه عزيز است ....

(٤٣٥)- خلقان: بضم اول و سكون دوم. جمع خلق با دو فتحه بمعنى كهنه. خلق در عربى در مذكر و مؤنث يكسان استعمال ميشود و همچنين جمع ديگر آن: (اخلاق) صفت مفرد واقع ميگردد. بر همين قياس، خلقان كه جمع است در اين عبارت صفت جامه واقع شده است.

خلقان با سلطان، از جهت حركات و سكون و از نظر بيشتر حروف، جناس دارد.

(٤٣٦)- خرده انبان: با جامه خلقان موازن است.

(٤٣٧)- بلذت: و بغيرت در اينجا عنوان صفت مركب دارد و نظير بخرد و بنام است.

در صفاتى كه مختوم به «تاء» باشد، ادات تفضيل «تر» بايد جدا نوشته شود. در بعضى نسخه‌ها، عزيزتر و لذيذتر ضبط شده در هرحال، عزت و لذت يا عزيز و لذيذ با تلفظ فارسى نوعى جناس تشكيل ميدهند.

(٤٣٨)-

سركه از دسترنج خويش و تره ....

بيت بر وزن شماره ١ با قافيه موصول.