آنرا به فارسى بازگردانيده است. قسم دوم اين كتاب مربوط است به وقايع آل زيار و آل بويه و قسم سوم به وقايع طبرستان در زمان غزنويان و سلاجقه اختصاص دارد و قسم چهارم آن راجع است به آل باوند كه خود مؤلف از مقربان آنها بوده و از طبرستان به رى و به خوارزم سفر كرده است.

٢- نجم الدين دايه- صاحب كتاب مرصاد العباد در تصوف و عرفان متوفى بسال ٦٤٥

٣- بهاء الدين ولد (بهاء الدين محمد بن حسين ملقب به سلطان العلماء خطيبى بلخى) متوفى در سال ٦٢٨ پدر جلال الدين مولوى است مادر وى دخترزاده سلطان محمد خوارزمشاه بوده ازاين‌رو به بهاء ولد معروف است وى از مريدان شيخ نجم الدين كبرى است و چون سلطان محمد با صوفيان ميانه‌اى نداشت بهاء ولد از خوارزم به قونيه رفت و در آنجا مجلس درس و ارشاد تشكيل داد و مجالس درس او جمع‌آورى شد و بصورت كتاب (المعارف) درآمد. ميان بهاء الدين و امام فخر رازى كشمكش شديدى وجود داشته است.

٤- ابو حامد كرمانى (افضل الدين احمد بن حامد كرمانى) مؤلف كتاب عقد العلى للموقف الاعلى در تاريخ ملوك كرمان. تاريخ تأليف كتاب در حدود ٥٨٤ است. كتاب ديگر او بدايع الازمان فى وقايع كرمان است و بنام «المضاف» به آن كتاب الحاق كرده و آخرين تاريخى كه در كتاب اخير ديده ميشود سال ٦١٣ است.

٥- عوفى (سديد الدين محمد بن محمد عوفى بخارى) نسب به عبد الرحمن بن عوف يكى از صحابه پيغمبر ميرساند. وى تا آخر عهد سلطان محمد خوارزمشاه در خراسان بوده و هنگام حمله مغول به هندوستان رفته است. كتابهاى معروف او يكى جوامع الحكايات راجع به حكايات و قصص است كه فقط قسمتى از آن به طبع رسيده و ديگر تذكره لباب الالباب در شرح‌حال شعرا است و اين تذكره قديم‌ترين تذكره‌اى است از شاعران كه فعلا در دست است. و شرح‌حال شعراى معروف تا اوايل قرن هفتم را شامل ميباشد. ديگر ترجمه الفرج بعد الشدة است مشتمل بر حكاياتى كه در پايان آن پس از شدت و سختى گشايش روى مينمايد. اصل اين كتاب را قاضى ابو على محسن بن على تنوخى متوفى ٣٨٤ به عربى نگاشته و اين كتاب يكبار ديگر نيم قرن بعد از عوفى بوسيله حسين بن اسعد دهستانى ترجمه شده است.

٦- شمس قيس رازى- (شمس الدين محمد بن قيس رازى) از ملازمين سلطان محمد خوارزمشاه بوده و بعد از حمله مغول به فارس به حضور اتابك محمد بن زنگى پيوسته است. تأليفش المعجم فى معايير اشعار العجم است. شمس قيس نخست علوم ادبى عربى و فارسى را در يك كتاب گرد آورده بود. قسمتى از آن در سال ٦١٧ هنگام گريز خوارزمشاه گم شد و در سال ٦٣٠ علوم ادبى پارسى را در المعجم و علوم ادب عربى را در المعرب تنظيم كرد.

٧- محمد نسوى- صاحب رساله نفثة المصدور كه به سال ٦٣٠ در وقايع جانگداز سلطان‌