شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٤٩ - ١٠١٤٤ و الله لئن أبيت على حسك السعدان مسهدا و أجر فى الأغلال مصفدا، أحب الى من أن القى الله و رسوله ظالما لبعض العباد، أو غاصبا لشيء من الحطام، و كيف أظلم لنفس يسرع الى البلى قفولها، و يطول فى الثرى حلولها
صلوات الله و سلامه عليهما و آنرا بى اين سودى نباشد و هر چند كسى در آن وقت بلند مرتبه بوده بسبب اطاعت و انقياد و حسن خدمات، در اين وقت هر گاه اطاعت نكند همه آنها باطل شود و پست مرتبه گردد، و اين كه اگر كسى در آن وقت تقصيرى كرده باشد و پست مرتبه بوده باشد هر گاه در اين وقت اطاعت و انقياد نيكو كند تدارك آن بشود و بلند مرتبه گردد، و الله تعالى يعلم.
١٠١٤٤ و الله لئن أبيت[١] على حسك السعدان مسهدا و أجر[٢] فى الأغلال مصفدا، أحب الى من أن القى الله و رسوله ظالما لبعض العباد، أو غاصبا لشيء من الحطام، و كيف أظلم لنفس يسرع الى البلى قفولها، و يطول فى الثرى حلولها.
سوگند بخدا كه اگر شب بروز آورده شوم بر روى حسك سعدان منع كرده شده از خواب، و كشيده شوم در غلها و بندها محكم بسته شده، دوسترست بسوى من از اين كه ملاقات كنم خدا و رسول او را ظلم كننده از براى بعضى بندگان، يا غصب كننده مر چيزى را از حطام، و چگونه ظلم كنم از براى نفسى كه شتاب ميكند بسوى كهنگى رجوع آن، و دراز مىكشد در خاك فرود آمدن آن، «سعدان» گياهيست كه خارى دارد سه گوشه و آن را «حسك سعدان» مىگويند و در فارسى «خسك» بجاى نقطهدار گويند و گاهى از آهن نيز بشكل آن مىسازند و در دور لشكر مىريزند و آنرا نيز همين نام مىگويند، و «حطام» بضم حاء بى نقطه ريزه گياه
[١] - كذا، و صحيح:« لأن أبيت» و« أجر» است چنانكه شارح( ره) خود بآن تصريح خواهد فرمود.
[٢] - در برهان قاطع( در حرف خاء معجمه) گفته:« خسك بفتح اول و ثانى و سكون كاف خس و خاشاك و خارى باشد سه گوشه و خارهاى سه گوشه را نيز گويند كه از آهن سازند و در سر راه دشمن گذارند و در اطراف و جوانب حصار و قلعه ريزند».