شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٧٤ - ١١٠١٧ يبتلى مخالط الناس بقرين السوء و مداجاة العدو
اماميه كه امام كه بر مردم واجب باشد اطاعت او بايد كه معصوم باشد و بهيچ وجه عصيان نكند، و «استيفا ميكند» يعنى حق خود را كه بر كسى داشته باشد استيفا ميكند و تمام مىگيرد و حقى كه ديگرى بر او داشته باشد چنان تمام پس نمىدهد بلكه نمىدهد يا ناقص مىدهد، و «اقتضا ميكند» يعنى طلب پس دادن حق خود ميكند از ديگران و كسى طلب پس دادن حق خود نمىكند از او از ترس از او، يا از راه اين كه نوميدند از پس دادن او، و اين بمنزله تأكيد «يستوفى و لا يوفى» است.
١١٠١٤ يستثمر العفو بالإقرار أكثر مما يستثمر بالاعتذار.
ميوه داده مىشود عفو باقرار زياده از آنچه ميوه داده مىشود باعتذار، مراد اينست كه هر گاه كسى گناهى نسبت بكسى كرده باشد بهتر اينست كه اقرار كند نزد او بگنهكارى خود، زيرا كه اين بيشتر باعث عفو و درگذشتن او مىشود از اين كه عذرى بگويد از براى آن.
١١٠١٥ يغتنم مؤاخاة الأخيار، و يجتنب مصاحبة الأشرار و الفجار.
غنيمت شمرده مىشود برادرى نيكان، و كناره كرده مىشود مصاحبت بدان و فاسقان، يعنى بايد غنيمت شمرده آن را، و كناره كرد از اين.
١١٠١٦ يسروا و لا تعسروا، و خففوا و لا تثقلوا.
آسان كنيد و دشوار مكنيد، و سبك گردانيد و سنگين مگردانيد، يعنى آسان گردانيد كار خود را، و سبك گردانيد بار خود را در أمور و اشتغال دنيوى بتخفيف در آنها بقدر مقدور، و دشوار و گران مگردانيد بطلب زيادتيها و ارتكاب اشغال غير ضروريه.
١١٠١٧ يبتلى مخالط الناس بقرين السوء و مداجاة العدو.
گرفتار مىشود آميزش كننده با مردم بهمنشين بد و مدارا كردن با دشمن،