شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٠٧ - ١٠٣٤٥ لا تسرعن الى بادرة، و لا تعجلن بعقوبة وجدت عنها مندوحة، فان ذلك منهكة للدين مقرب من الغير
فرو نشيند در آن و عفو كنى و جمع كنى بسبب آن اجر و ثواب را، و ممكن است كه «تحرز» مجزوم خوانده شود و معنى اين باشد كه هر گاه چنين كنى جمع كنى بسبب آن أجر و ثواب را.
١٠٣٤٤ لا يدعونك ضيق لزمك فى عهد الله الى النكث، فان صبرك على ضيق ترجو انفراجه و فضل عاقبته خير لك من عذر تخاف تبعته و تحيط بك من الله لأجله العقوبة.
نخواند ترا زينهار تنگييى كه لازم آيد ترا در عهد خدا بسوى شكستن آن عهد، پس بدرستى كه صبر تو بر تنگيى كه اميد داشته باشى گشايش آن را و افزونى عاقبت آن را بهترست از براى تو از عذرى كه بترسى از دنباله آن و فرو گيرد ترا از جانب خدا از براى آن عقوبت، يعنى هر گاه عهد و پيمانى با حق تعالى كرده باشى در كردن كارى يا نكردن آن، بمجرد اين كه تنگ و دشوار شود بر تو آن، مشكن آنرا و اين تنگى را عذر خود مساز زيرا كه صبر تو بر تنگيى كه اميد گشايش آن و افزونى عاقبت آن داشته باشى كه تنگيهاى دنيوى همه چنانست زيرا كه آخر البته گشايش يابد اگر همه بمرگ باشد و عاقبت آن افزون باشد باعتبار اجر و ثواب آن بهترست از براى تو از اين كه عذر خود سازى آن تنگى را و بترسى از دنباله آن، و «فرو گيرد ترا بسبب آن از جانب خدا عقوبت» باعتبار اين كه چنان تنگيى نباشد كه تحمل نتوان كرد و بسبب آن معذور باشى، و ممكن است كه «عذر» بعين بى نقطه و ذال نقطهدار چنانكه در نسخهها بنظر رسيد نباشد بلكه بعكس آن باشد يعنى «غدر» بغين نقطهدار و دال بى نقطه، و بنا بر اين ترجمه اينست كه: بهترست از براى تو از بيوفائيى كه بترسى از دنباله آن، تا آخر، و اين ظاهرترست.
١٠٣٤٥ لا تسرعن الى بادرة، و لا تعجلن بعقوبة وجدت عنها مندوحة، فان ذلك منهكة للدين مقرب من الغير.