شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٧٠ - ١١٠٠٥ يا أيها الناس اقبلوا النصيحة ممن نصحكم، و تلقوها بالطاعة ممن حملها اليكم،
و ارفضوا القال و القيل تسلموا، و أكثروا ذكر الله تغنموا، و كونوا عباد الله[١] إخوانا تسعدوا لديه بالنعيم المقيم.
اى مردمان قبول كنيد نصيحت را از هر كه نصيحت كند شما را، و بر خوريد آن را بطاعت از هر كه بار كند آن را بسوى شما، و بدانيد اين را كه خداى سبحانه مدح نكرده از دلها مگر نگاهدارندهترين آنها را براى حكمت، و از مردم مگر شتابندهترين ايشان را بسوى حق از راه اجابت، و بدانيد كه جهاد بزرگتر جهاد با نفس است، پس مشغول شويد بجهاد با نفسهاى خود تا اين كه نيكبخت گرديد، و ترك كنيد قال و قيل را تا اين كه سالم مانيد، و بسيار كنيد ذكر خدا را تا اين كه غنيمت يابيد، و بوده باشيد بندگان خدا برادران يكديگر تا اين كه فيروزى ياييد نزد او بنعمت پاى بر جاى، «از هر كه بار كند آن را بسوى شما» يعنى بار كند آن را بر خود و بياورد بسوى شما، و «بر خوريد آنرا بطاعت» مراد اينست كه نصيحت را از او بعنوان طاعت و قبول آن باطاعت و فرمانبردارى صاحب آن بپذيريد، و «حكمت» چنانكه مكرر مذكور شد بمعنى علم راست درست است، و «از راه اجابت» يعنى شتابندهترين ايشان بسوى حق بحسب اجابت كردن و قبول كردن آن، و ممكن است كه ترجمه اين باشد كه از براى اجابت كردن، و «قال و قيل» هر دو بمعنى سخن گفتنست و مراد در اينجا منازعه و مجادله كردن با مردمست بزبان يا مطلق سخن گفتن بسيار، و مراد به «ذكر خدا» ياد اوست خواه بزبان باشد و خواه در دل، و «بوده باشيد بندگان خدا برادران» يعنى بندگان فروتنى كننده از براى خدا برادران با يكديگر و ممكن است كه ترجمه اين باشد: و بوده باشيد اى بندگان خدا برادران با يكديگر.
[١] - كذا بخطه( ره) صريحا( باضافه« عباد» بلفظ« الله») و بهتر آنست كه« عبادالله» بتنوين عباد و جر لفظ« الله» بلام حرف جر از قبيل« كونوا عبادا لى» واقع در قرآن مجيد، و وجه بهتر بودن اين قرائت آنست كه در اين صورت سياق كلام محفوظتر است چنانكه با اندك تدبر معلوم مىشود پس معنى چنين خواهد بود كه:« باشيد بندگانى مر خداى را كه با هم برادر مىباشند يعنى با يكديگر مانند برادران سلوك ميكنند».