شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٠٢ - شرح اخبار طينت
از جميع مراتب مذكوره بىگزاف ترجيح صدق بر كذب مىدهد و آنرا بر اين اختيار ميكند، و همچنين در عدل و ظلم و بسيارى از اشياء چنانكه باندك ملاحظه روشن و مبرهن مىگردد و اگر چه دريافت عقل انسانى و فهم بشرى قاصرست از حكم بآن در ساير أشياء چه ادراك آنها كما هى بر او متعسر و متعذرست، و بسبب آن بحسن بسيارى از اوامر شرايع و أديان و قبح منهيات آنها پى نتواند برد نهايت مجملا يقين دارد كه هر چه در يكى از شرايع حقه امر بآن شده البته در آن وقت حسنى داشته كه شارع جل أمره بر آن مطلع بوده و بسبب آن ترغيب بآن فرموده، و هر چه نهى از آن شده بيقين قبح داشته كه بر آن آگاه بوده و بآن علت ترهيب از آن نموده، و هيچ عاقلى تجويز آن نمىكند كه ميان عدالت و دادرسى و ظلم و تعدى هيچ تفاوت نباشد، و مع ذلك تعالى شأنه در مدح و اطراء آن اين همه مبالغه كند و فاعل آنرا ثواب عظيم و أجر جسيم وعده فرمايد، و بر ذم و انكار اين چنين تشدد نمايد و مرتكب آنرا از عقاب اليم و نكال وخيم ترسانده، و چگونه كسى احتمال آن دهد كه اينها همه محض جعل و اعتبار شارع است بى منشأ و علتى، و اگر عكس آن ميكرد نيز جايز بود با آنكه حالا نيز كه چندان وعد و وعيد بر آن و اين كرده روا باشد كه در آن نشأه عكس نمايد و فاعل آنرا بجهنم فرستاده بأنواع عذاب بيكران مبتلا و گرفتار سازد، و مرتكب اين را در جنات عدن جا داده بأقسام نعم جاودان ممتع و بهرهمند گرداند، و حاشا كه مميزى راه آن دهد كه جايز باشد بر عدل حق تعالى كه انبيا و اوليا صلوات الله عليهم را كه تمام عمر را در اطاعت و بندگى او صرف كرده باشند و بارشاد و هدايت عباد و ترويج شرايع و أحكام او در أطراف و أكناف بلاد مشغول بودهاند بجهنم فرستد، و كفار و اشقيا را كه پيوسته بغض و نصب او نصب العين ايشان بوده همواره در مخالفت و ضلالت و اضلال باشند ببهشت برد، و گويا همين قدر از كلام كافيست در اثبات قاعده حسن و قبح عقليين و بيان فساد مذاهب اشاعره كه منكر اين اصلند و تجويز مىنمايند امثال آنچه را ذكر كرديم.