شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٥٦ - ١٠٩٨٥ يسير الهوى يفسد العقل
١٠٩٨٢ يسير الحرص يحمل على كثير الطمع.
اندك حرص مىدارد بر بسيار طمع، يعنى صاحب خود را بر آن مىدارد.
١٠٩٨٣ يسير الدين خير من كثير الدنيا.
اندك دين بهترست از بسيار دنيا.
يسير المعرفة يوجب فساد العمل.
اندك معرفت لازم مىسازد فساد عمل را، ممكن است مراد به «معرفت» معرفت مردم باشد باين كس و معروف شدن نزد ايشان و مراد اين باشد كه اندك آن فاسد ميكند عمل را و مانع مىشود از عمل كامل
[١] و در بعضى نسخهها چنين است[٢]:
١٠٩٨٤ يسير المعرفة يوجب الزهد فى الدنيا.
اندك معرفت لازم مىسازد بى رغبتى در دنيا را.
١٠٩٨٥ يسير الهوى يفسد العقل.
اندك هوا فاسد ميكند عقل را.
[١] - بنا بر احتمال اين كه حديث چنين وارد شده و اشتباهى در آن روى نداده است مىتوان گفت كه: مراد اينست كه اندك معرفت سبب تباهى عمل مىشود براى اين كه بحد كمال نيست كه صاحبش را چنانكه شايد و بايد هدايت كند پس صاحبش بسبب آن نيمه معرفت كه دارد بخود مغرور شده بدنبال كسب معرفت از صاحب معرفت كامل نمىرود بلكه مطابق معرفت ناقص خود عمل ميكند پس عملش تباه و فاسد مىگردد ازينجاست كه در ميان اهل فضل معروف شده است كه بايد از صاحب معرفت ناقص بخدا پناه برد و از شر او ترسيد.
[٢] - چون نسخ در اين باره مختلف بوده و شارح( ره) اين نسخه را نظر به آن كه احاديث مذكوره در آن بىتكلفتر و روبراهتر بوده تقويت كرده است ما آنها را شماره گذاشتيم و از حديث اول كه قويا احتمال اشتباه در آن مىرود صرف نظر كرديم باين كه آنرا بشمار نياورديم.