شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ١٨٣ - ٩٩٩٥ نار شديد كلبها، عال لجبها، ساطع لهبها، متاجج سعيرها، متغيظ زفيرها، بعيد خمودها، ذاك وقودها، متخوف وعيدها
نوريست از براى كسى كه روشنى جويد بآن، و گواهيست از براى كسى كه دشمنى كند بآن، و فيروزييست از براى كسى كه خواهد غلبه كند بآن، و علميست از براى كسى كه نگاهدارد، و حكميست از براى كسى كه حكم كند، يعنى كسى كه خواهد كه از تاريكيهاى جهالت و ضلالت بيرون آيد و طلب روشنى كند از قرآن از براى آن: قرآن نوريست از براى او كه روشن ميكند از بريا او راه حق را، و كسى كه دشمنى كند با كسى كه بر حق نباشد و خصومت كند با او و متمسك شود بقرآن، قرآن گواهى دهد از براى او بحقيت او و بطلان آن، و كسى كه خواهد غلبه كند بر كسى كه بر حق نباشد و حجت و دليل گويد بقرآن، قرآن فيروزيست از براى او كه بآن غالب شود بر او و فيروزى يابد بر او، و اين بمنزله تأكيد سابقست، و «علميست از براى كسى كه نگاهدارد» يعنى حفظ كند و در ياد نگاهدارد حقايق و معارفى را كه مستفاد مىشود از آن، و «حكميست از براى كسى كه حكم كند» يعنى هر كه خواهد كه حكم كند بأحكام شرعيه، از روى آن حكم مىتواند كرد.
و فرموده است در وصف جهنم:
٩٩٩٥ نار شديد كلبها، عال لجبها، ساطع لهبها، متاجج سعيرها، متغيظ زفيرها، بعيد خمودها، ذاك وقودها، متخوف وعيدها.
آتشيست سخت شدت آن، بلند آواز آن، بالا رونده زبانه آن، فروزنده شعله آن، خشمناك زفير آن، دور خاموشى آن، شعله زننده هيمه آن، كم كننده وعيد آن، «زفير» بمعنى اول آواز الاغست و آواز آتش جهنم را نيز «زفير» فرمودهاند باعتبار تشبيه بآن در منكر بودن، و «خشمناك بودن آن» باعتبار تشبيه آنست بكسى كه از روى غيظ و خشم در صدد ايذا و آزار كسى در آيد، و «دور بودن خاموشى آن» نسبت بفاسقانست كه بعد از مدتى دراز بيرون آيند از آن، و اما