شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٠٩ - ١٠٠٥٣ هو أبلج المناهج، نير الولائج، مشرف الأقطار، رفيع الغاية
آنرا بايد محكم نگاهداشت و اگر نه سركشى كند و غلبه كند بر صاحب خود او را در مهلكه اندازد.
١٠٠٥٢ هم المؤمن لآخرته، و كل جده لمنقلبه.
اندوه مؤمن از براى آخرت اوست و همه جد او از براى بازگشت اوست يعنى از براى تهيه آنچه بكار او آيد در آن وقت.
و فرموده است در وصف دين اسلام:
١٠٠٥٣ هو أبلج المناهج، نير الولائج، مشرف الأقطار، رفيع الغاية.
آنست درخشنده مناهج، روشن ولائج، عالى نواحى، بلند پايان، «مناهج» جمع «منهج» است بمعنى راه واضح، و مراد اينست كه يعنى راهها و دلايل حقيت آن يا راهها و دلايل عقايد و أحكام آن درخشنده است، و «ولائج» جمع وليجه است و «وليجه كسى» كسى را گويند كه كمال خصوصيت باو داشته باشد و بمنزله آستر جامه او باشد و مراد به «ولائج قرآن كه روشن است» شرايع و احكاميست كه در آن مقرر شده و خاصه آنست، يا جميع آنچه از آن مستفاد مىشود و بآن اعتبار خاصه آنست، يا بطون آن، و «خاصه بودن آنها» ظاهرست، و بنا بر اين مراد اينست كه بطون آن هم روشن است چه جاى ظواهر آن، و مراد روشنى آنهاست از براى كسى كه راهى بعلم به آنها داشته باشد، و ممكن است نيز كه مراد به «ولائج آن» أصحاب خاصه آن باشد از حمله و حفظه آن كه ائمه : باشند و مراد روشنى حقيت ايشان باشد. و «عالى نواحيست» يعنى همه نواحى و اطراف آن بلندست و آن در ميانه أديان بلندتر از همه آنهاست بمنزله مكان بلندى كه همه اطراف آن بلند باشد بر ماوراى آن، و «بلند پايانست» يعنى پايان آن يعنى غايت و آنچه مترتب مىشود بر آن از سعادت و نيكبختى بلند مرتبه است، يا پايان و منتهاى فضل و شرف آن بلندست.