شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٢٥ - ١٠٨٧٦ لا يفلح من و له باللعب، و استهتر باللهو و الطرب
مگر برنج كشيدن ضد مألوف مثل اين كه عطا كند چيزى را كه خود محتاج باشد بآن و بسازد بتعب و زحمتى كه در ترك آن باشد و مألوف او نباشد، و بعطاهائى كه از فضل مال باشد و باعث تعب و زحمتى از براى او نشود احسان كامل متحقق نمىشود، و همچنين متحقق نمىشود ببر آوردن حاجتهائى كه تعب و زحمتى كه مألوف او نباشد در آن نبايد كشيد بلكه احسان كامل وقتى متحقق مىشود كه حاجتى را بر آورد كه در آن رنج و تعبى كشد كه مألوف او نباشد و الله تعالى يعلم.
١٠٨٧٣ لا يكون المؤمن الا حليما رحيما.
نمىباشد مؤمن مگر بردبار رحم كننده، ظاهر اينست كه مراد مؤمن كامل باشد.
١٠٨٧٤ لا يصدر عن القلب السليم الا المعنى المستقيم.
صادر نمىشود از دل سليم مگر معنى مستقيم، يعنى دلى كه سالم باشد از رشك و كينه و ساير اخلاق نكوهيده صادر نمىشود از او و قصد نمىكند مگر كار راست درست را، پس كسى كه خواهد كه خلاف آن نكند بايد كه دل خود را از آنها پاك گرداند.
١٠٨٧٥ لا يرأس من خلا عن الأدب و صبا الى اللعب[١].
مهتر كرده نمىشود كسى كه خالى باشد از ادب و ميل كند ببازى و لعب، و در بعضى نسخهها «لا يرأس»[٢] است و بنا بر اين ترجمه اينست كه: مهتر نمىشود.
١٠٨٧٦ لا يفلح من و له باللعب[٣]، و استهتر باللهو و الطرب.
رستگار نمىگردد كسى كه واله باشد ببازى و لعب، و شيفته شده باشد بلهو و طرب.
[١] - شارح( ره) اين كلمه را بفتح عين نوشته و گويا نظرش برعايت مشاكله و ازدواج« لعب» با« ادب» و« طرب» بوده است و اگر نه بايست بفتح لام و كسر عين قرائت شود.
[٢] - يعنى بصيغه فعل ثلاثى مجرد از باب ضرب يضرب از ماده،« رأس».
[٣] - شارح( ره) اين كلمه را بفتح عين نوشته و گويا نظرش برعايت مشاكله و ازدواج« لعب» با« ادب» و« طرب» بوده است و اگر نه بايست بفتح لام و كسر عين قرائت شود.